พระเจ้าอโศกสร้างโรงพยาบาลให้คนและสัตว์จริงไหม? จารึกระบุไว้แค่ไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

จารึกหลักที่ 2 ของพระเจ้าอโศกกล่าวว่าพระองค์ทรงจัดให้มีการรักษา 2 ประเภท คือสำหรับคนและสัตว์ แต่ไม่ได้ระบุว่าการรักษาเกิดในโรงพยาบาลที่เป็นอาคาร จารึกบอกถึงการดูแล ไม่ได้บอกสถานที่

เว็บไซต์ Livius จัดข้อความนี้ไว้ในชุด “Major Rock Edicts” ลำดับที่ 2 คำแปลภาษาอังกฤษจัดทำโดยพระภิกษุ S. Dhammika ส่วนพระนามที่ปรากฏในข้อความคือ “เทวานัมปิย ปิยทัสสี”

จารึกเอ่ยถึงทั้งดินแดนของพระองค์และพื้นที่นอกเขตนั้น ได้แก่ รัฐโจฬะ ปาณฑยะ สัตยปุตระ เกรฬบุตร และตามพรณี รวมถึงเขตของกษัตริย์กรีกแอนทิโอคัสกับกษัตริย์เพื่อนบ้าน รายชื่อเหล่านี้ช่วยให้เห็นว่าข้อความกล่าวถึงพื้นที่กว้างกว่าพระราชอาณาเขต แต่ไม่ได้บอกว่ามีการรักษาจัดให้จริงในทุกแห่ง

จารึกยังพูดถึงพืชยาที่ใช้กับคนและสัตว์ หากพื้นที่ใดไม่มีพืชยาที่จำเป็น พระองค์ระบุว่าให้นำเข้ามาปลูก เช่นเดียวกับรากและผลไม้ที่ไม่มีในท้องถิ่น ตัวบทไม่ได้แจกแจงชื่อพืช สูตรยา หรือโรคที่ใช้รักษา จึงอ่านได้เพียงว่ามีการกล่าวถึงการจัดหาพืชและส่วนต่าง ๆ ของพืชไว้ประกอบการดูแลสุขภาพ

อีกส่วนหนึ่งกล่าวว่าพระองค์ทรงขุดบ่อน้ำและปลูกต้นไม้ตามถนนเพื่อประโยชน์ของคนและสัตว์ เนื้อหานี้ปรากฏคู่กับข้อความเรื่องการรักษาและพืชยา จึงเห็นภาพการดูแลที่ครอบคลุมทั้งการรักษาและสิ่งอำนวยความสะดวกริมทาง แต่จารึกไม่ได้บอกจำนวนบ่อน้ำหรือต้นไม้ ไม่ได้ระบุเส้นทาง และไม่ได้อธิบายว่ามีใครเป็นผู้ให้บริการหรือจัดระบบการรักษาไว้อย่างไร

ดังนั้น หลักฐานชิ้นนี้ยืนยันได้ว่าพระเจ้าอโศกประกาศให้จัดการรักษาคนและสัตว์ พร้อมพืชยาและสิ่งอำนวยความสะดวกริมทาง ส่วนรายละเอียดว่ามีบริการจริงในแต่ละพื้นที่เพียงใด ยังต้องอาศัยหลักฐานอื่นประกอบ

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th