จุดกลมกลางหน้าผากพระพุทธรูปคืออะไร? ทำไมบางองค์เป็นเส้นขด
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ
จุดเล็ก ๆ ระหว่างคิ้วพระพุทธรูปมีชื่อว่า อุณาโลม เป็นเครื่องหมายมงคลที่เกี่ยวกับลักษณะของพระพุทธเจ้าในคติพุทธ แต่รูปที่เห็นไม่ได้เหมือนกันทุกองค์ บางองค์ทำเป็นจุดกลม บางองค์เป็นเส้นขดหรือปอยคล้ายเส้นผม เพราะช่างถ่ายทอดเครื่องหมายเดียวกันด้วยรูปแบบต่างกัน
ในลักขณสูตร (ทีฆนิกาย 30) พระสูตรกล่าวถึงอุณณา ว่าเกิดอยู่ระหว่างคิ้ว มีสีขาวและนุ่มคล้ายปุยนุ่น พร้อมจัดไว้ใน มหาปุริสลักษณะ 32 ประการ หรือเครื่องหมายของบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ตามคติในพระสูตร ตอนเดียวกันยังโยงลักษณะนี้กับการละเว้นคำพูดเท็จและการพูดความจริงด้วย นี่เป็นถ้อยคำบรรยายตามคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา
เมื่อมาอยู่ในงานประติมากรรม ช่างไม่ได้แกะให้เห็นเป็นเส้นผมชัดทุกชิ้น คู่มือศิลปะพุทธของพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทนอธิบายว่า เครื่องหมายนี้อาจแสดงเป็นปอยผมขดหรือทำเป็นจุดก็ได้ ส่วนพิพิธภัณฑ์วอลเตอร์สยกตัวอย่างเศียรพระพุทธรูปหินทรายจากแคว้นมถุรา ราวคริสต์ศตวรรษที่ 3 ซึ่งมีอุณาโลมเป็นขดผมอยู่ระหว่างคิ้ว และอธิบายว่าเส้นผมส่วนอื่นบนชิ้นนี้แกะเป็นแนวเส้น โดยอาจรับรูปแบบจากงานคันธาระในช่วงเดียวกัน
ถ้าอ่านป้ายพิพิธภัณฑ์หรืองานศิลปะต่างประเทศ อาจเจอคำว่า urna ส่วนในบาลีใช้ unna และรูปสันสกฤตคือ urna คำเหล่านี้ชี้ไปยังเครื่องหมายเดียวกันที่อยู่ระหว่างคิ้ว ไม่ได้หมายถึงดวงตาอีกดวงหนึ่ง
อุณาโลมยังไม่ควรสับสนกับ “ตาที่สาม” ของพระศิวะ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์คนละแบบในศิลปะศาสนาอินเดีย คู่มือของ Met แยกลักษณะอุณาโลมของพระพุทธรูปออกจากดวงตาที่สามซึ่งวางกลางหน้าผากพระศิวะไว้ชัดเจน ดังนั้นจุดหรือเส้นขดบนพระพุทธรูปจึงอ่านตามคติพุทธและรูปแบบงานชิ้นนั้นได้ตรงกว่า
ครั้งหน้าที่เห็นพระพุทธรูป ลองสังเกตว่าเครื่องหมายระหว่างคิ้วเป็นจุด ขด หรือเม็ดประดับ แล้วดูรายละเอียดรอบ ๆ ประกอบด้วย เพราะรูปที่ต่างกันไม่ได้แปลว่ามีความหมายคนละเรื่องเสมอไป บางครั้งเป็นเพียงวิธีของช่างในการถ่ายทอดอุณาโลมให้เข้ากับวัสดุและรูปแบบศิลปะ
ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
https://resources.metmuseum.org/resources/metpublications/pdf/The_Art_of_South_and_Southeast_Asia_A_Resource_for_Educators.pdf
https://art.thewalters.org/object/25.85/
https://www.wisdomlib.org/buddhism/book/digha-nikaya-long-discourses/d/doc1907628.html
จับคู่เลขธาตุจากวันเกิดตามโหราศาสตร์จีน
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ประเทศที่มีเทศกาลวันลอยกระทง คล้ายกันกับที่จัดขึ้นในประเทศไทย
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
รีวิวหนังดัง minions & monsters
เลขท้ายสองตัวงวดถัดไปหลังออก 00 หรือ 99
สถิติเลขเบิ้ลและเลขซ้ำในหวยต้นเดือนกับกลางเดือน
เปิดประวัติ “น้ำแข็ง” ในประเทศไทย ยุคแรกนำเข้าจากต่างประเทศ มีแต่ชนชั้นสูงที่ได้กิน
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
แบรนด์รถมอเตอร์ไซค์สัญชาติไทย ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดแบรนด์หนึ่งของประเทศ
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง




