ทำไมกินเผ็ดทีไร เหงื่อออกเหมือนวิ่งกลางแดด ทั้งที่นั่งกินเฉย ๆ?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

กินส้มตำหรือแกงเผ็ดอยู่ดี ๆ เหงื่อกลับซึมหน้าผาก ทั้งที่นั่งในห้องไม่ได้ร้อนจัด อาการนี้เกิดจากแคปไซซินในพริกไปกระตุ้นตัวรับความรู้สึกแสบร้อน ร่างกายบางคนจึงตอบสนองด้วยการขับเหงื่อ โดยเฉพาะบริเวณใบหน้าและหนังศีรษะ

แคปไซซินเป็นสารที่ทำให้พริกมีความเผ็ด มันกระตุ้นตัวรับชื่อ TRPV1 บนเส้นประสาทรับความรู้สึก ตัวรับนี้ตอบสนองทั้งต่อแคปไซซินและความร้อน สมองจึงรับรู้เป็นความแสบร้อนจากปาก ทั้งที่อุณหภูมิอาหารอาจไม่ได้สูง ความเผ็ดจึงไม่ใช่รสพื้นฐานแบบหวานหรือเค็ม แต่เป็นการระคายเคืองที่สมองรับรู้เป็นความร้อน

บางคนกินอาหารที่มีพริกมากแล้วเกิดปฏิกิริยาที่เรียกว่า gustatory sweating หรือเหงื่อออกจากการกินอาหาร อาการที่เห็นได้คือเหงื่อซึมบริเวณใบหน้าและหนังศีรษะ บางคนหน้าแดงด้วย บทความทบทวนงานวิจัยเรื่องการรับรู้แคปไซซินในมนุษย์ระบุว่าอาหารที่มีสารนี้อาจกระตุ้นปฏิกิริยาดังกล่าว ผู้เขียนบทความทบทวนเสนอว่าอาการนี้อาจเกิดจากผลของแคปไซซินต่อการควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย คำนี้จึงใช้อธิบายเหงื่อที่ออกตามสิ่งกระตุ้นจากอาหาร ไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องมีอาการเหมือนกัน

คนหนึ่งกินส้มตำแล้วต้องคว้าทิชชู ส่วนคนข้าง ๆ อาจกินจานเดียวกันได้สบาย ๆ ปริมาณพริกและความไวต่อสิ่งระคายเคืองต่างกัน จึงทำให้การตอบสนองไม่เท่ากัน อาการนี้ไม่ได้เกิดจากอาหารชนิดเดียว จะเป็นน้ำพริก แกง หรืออาหารเผ็ดแบบอื่นก็ได้ ถ้ามีแคปไซซินมากพอให้กระตุ้นปลายประสาท

ถ้าจานทั้งเผ็ดและเสิร์ฟร้อน เหงื่ออาจมาจากแรงกระตุ้นสองทางพร้อมกัน แต่แม้นั่งในห้องเย็น แคปไซซินก็ทำให้บางคนเหงื่อซึมได้ ความรู้สึกแสบร้อนจากพริกบอกว่าปากรับสัญญาณจากสารนี้ ไม่ได้บอกว่าอาหารมีอุณหภูมิสูงแค่ไหน นี่จึงเป็นเหตุให้บางมื้อเผ็ดทำให้หน้าผากชื้น ทั้งที่ไม่ได้ออกไปวิ่งกลางแดด

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th