ศุกร์ 13 มาจากไหน? ทำไมเลข 13 ถึงถูกจับคู่กับวันศุกร์

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

หลักฐานที่มีบอกได้ว่าความเชื่อเรื่องศุกร์ 13 เป็นที่รู้จักในฝรั่งเศสช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 แต่ยังไม่ชี้ว่าใครเป็นคนเริ่มหรือเกิดจากเหตุการณ์เดียว สเตฟานี ฮอลล์เขียนเรื่องนี้ไว้ใน Library of Congress Folklife Today โดยรวบรวมตัวอย่างจากงานเขียนฝรั่งเศสและสหรัฐฯ

ฮอลล์พบงานภาษาฝรั่งเศสสองชิ้นจากปี 1834 ชิ้นแรกเป็นบทความใน Revue de Paris เล่าถึงเคานต์ชาวซิซิลีที่ฆ่าลูกสาวในวันศุกร์ที่ 13 พร้อมประโยคว่า “วันศุกร์และเลขสิบสามนำโชคร้ายมาให้” แต่ข้อความนี้อาจพูดถึงความเชื่อเรื่องวันศุกร์กับเลข 13 แยกกัน

อีกชิ้นเป็นบทละครที่ตัวละครบอกว่าเกิดวันศุกร์ที่ 13 ธันวาคม 1813 แล้วเจอแต่เรื่องร้าย ข้อความนี้อาจหมายถึงวันเกิดวันนั้นโดยเฉพาะ ไม่ได้หมายถึงทุกครั้งที่วันที่ 13 ตรงกับวันศุกร์ สองตัวอย่างนี้จึงยังยืนยันความเชื่อทั่วไปไม่ได้

ตัวอย่างที่ชัดกว่าปรากฏในบทละครฝรั่งเศสปี 1858 ตัวละครพูดว่าไม่เคยโชคดีเพราะเกิดวันศุกร์ที่ 13 ฮอลล์ยกฉากนี้เป็นหลักฐานว่าความเชื่อเรื่องศุกร์ 13 เป็นที่รู้จักในฝรั่งเศสช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 แล้ว

ฝั่งสหรัฐฯ ชมรม Thirteen Club แห่งแมนฮัตตันจัดมื้อค่ำสำหรับคน 13 คนในวันศุกร์ที่ 13 มกราคม 1882 สมาชิกตั้งใจท้าทายข้อห้ามเรื่องโชคลาง ฮอลล์ใช้เรื่องนี้เป็นเบาะแสว่าคนอเมริกันบางกลุ่มรู้จักความเชื่อนี้ในศตวรรษที่ 19 แม้เธอไม่พบข่าวหนังสือพิมพ์สหรัฐฯ ที่เรียกวันดังกล่าวว่าอัปมงคลก่อนศตวรรษที่ 20

นิยาย Friday, the Thirteenth ของโธมัส ดับเบิลยู. ลอว์สัน ตีพิมพ์ในปี 1907 มีคนยกให้เป็นงานที่ช่วยทำให้ความเชื่อนี้แพร่หลาย ฮอลล์บันทึกคำอธิบายนี้ไว้ในฐานะข้อเสนอหนึ่ง ไม่ได้ยืนยันว่าเป็นต้นกำเนิด

อีกทฤษฎีหนึ่งโยงความเชื่อกับการจับกุมอัศวินเทมพลาร์ในฝรั่งเศสวันที่ 13 ตุลาคม 1307 เหตุการณ์จับกุมเกิดขึ้นจริง แต่ฮอลล์ชี้ว่าทฤษฎีนี้ขาดหลักฐานประวัติศาสตร์ที่แสดงว่าคนเชื่อเรื่องศุกร์ 13 ก่อนปี 1900 วันเกิดเหตุจริงจึงยังใช้ยืนยันต้นกำเนิดของความเชื่อไม่ได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th