ฝนหยุดแล้วได้กลิ่นดินหอม กลิ่นนั้นมาจากไหน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

กลิ่นดินหอมหลังฝนมาจากสารหลายชนิดในดินและพืช งานวิจัย MIT พบว่าหยดน้ำที่กระทบพื้นพรุนปล่อยละอองเล็ก ๆ ขึ้นสู่อากาศ

กลิ่นที่หลายคนเรียกว่าเพทริคอร์ (petrichor) ไม่ได้มาจากน้ำฝนเพียงอย่างเดียว งาน MIT ระบุว่าน้ำมันจากพืชและสารจากแบคทีเรียในดินเป็นส่วนหนึ่งของกลิ่นนี้

สารที่มีกลิ่นดินชัดชนิดหนึ่งคือจีออสมิน (geosmin) งานวิจัยชีวเคมีพบว่าแบคทีเรียในดินกลุ่ม Streptomyces coelicolor สร้างสารนี้ได้ จีออสมินจึงเป็นองค์ประกอบหนึ่งของกลิ่นดินชื้น ไม่ใช่ชื่อรวมของกลิ่นหลังฝนทุกชนิด

ทีมวิจัย MIT ใช้กล้องความเร็วสูงถ่ายหยดน้ำที่ตกกระทบพื้นผิวพรุน เช่น ดิน เมื่อหยดน้ำแผ่บนพื้น ฟองอากาศเล็ก ๆ ก่อตัวตรงจุดสัมผัส ลอยขึ้นภายในหยด แล้วแตกที่ผิวน้ำ จังหวะฟองแตกปล่อยละอองเล็กจิ๋วออกสู่อากาศ

ละอองเหล่านี้เรียกว่าแอโรซอล (aerosol) คือหยดน้ำขนาดเล็กที่แขวนลอยในอากาศ ทีมปล่อยหยดน้ำธรรมดาลงบนพื้นผิวที่มีสีย้อมเรืองแสง แล้วตรวจพบสีในละอองที่ปล่อยออกมา จึงเห็นว่าสิ่งที่อยู่บนพื้นผิวสามารถติดขึ้นไปกับละอองได้

ทีมทำการทดลองประมาณ 600 ครั้ง ครอบคลุมพื้นผิว 28 ชนิด ทั้งตัวอย่างดิน 16 ชนิดและวัสดุที่ทำขึ้น 12 ชนิด พวกเขาจำลองความแรงของฝนด้วยการปล่อยหยดน้ำจากความสูงต่างกัน และพบว่าความเร็วของหยดกับคุณสมบัติพื้นผิวสัมพันธ์กับปริมาณละอองที่เกิดขึ้น

ในชุดทดลอง ฝนเบาถึงปานกลางปล่อยละอองได้มากกว่าฝนหนัก เพราะหยดที่ตกแรงมีเวลาสร้างฟองน้อยกว่า นักวิจัย MIT เสนอสมมติฐานว่า ฟองที่แตกปล่อยละอองซึ่งพาสารจากพื้นผิวขึ้นสู่อากาศ มีส่วนทำให้เกิดกลิ่นเพทริคอร์

งานวิจัยเรื่องจีออสมินระบุว่าสารกลิ่นดินชนิดหนึ่งสร้างจากแบคทีเรีย ส่วนการทดลองของ MIT แสดงว่าหยดน้ำพาวัสดุจากพื้นขึ้นไปกับละอองได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th