ทำไมเสื้อสีดำถึงร้อนกว่าเสื้อสีขาวเมื่ออยู่กลางแดด?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เสื้อสีดำมักร้อนกว่าเสื้อสีขาวเมื่ออยู่กลางแดด หากเนื้อผ้าและทรงใกล้เคียงกัน เพราะผ้าสีเข้มสะท้อนพลังงานจากแสงอาทิตย์น้อยกว่า จึงสะสมความร้อนที่ผิวผ้ามากขึ้น

เวลาใส่จริง ความหนาและความโปร่งของผ้าก็มีผลต่อความรู้สึก เสื้อที่ทอแน่นหรือหนากักความร้อนได้ต่างจากผ้าบางโปร่ง แม้จะเป็นสีเดียวกันก็ตาม

แสงแดดมีทั้งแสงที่ตามองเห็นและรังสีที่ตามองไม่เห็น ผ้าต่างสีสะท้อนพลังงานเหล่านี้ไม่เท่ากัน เมื่อเสื้อรับพลังงานไว้มาก ผิวผ้าก็ร้อนขึ้น งานวิจัยที่เปรียบเทียบเสื้อเนื้อผ้าและทรงเดียวกันจึงพบความต่างระหว่างสีเข้มกับสีขาวได้ชัดกว่าการเอาเสื้อคนละแบบมาเทียบกัน

งานทดลองที่ตีพิมพ์ในวารสาร International Journal of Biometeorology ปี 2024 เปรียบเทียบเสื้อโปโลสีขาว สีเขียวเข้ม และสีดำที่ทำจากวัสดุและมีแบบเดียวกัน โดยวางไว้กลางแดดโดยไม่มีร่มเงา

ผลวัดพบว่าในช่วงอากาศสงบและแดดแรง ผิวเสื้อสีเขียวเข้มหรือสีดำร้อนกว่าสีขาวได้มากกว่า 15 องศาเซลเซียส ตัวเลขนี้เป็นอุณหภูมิที่ผิวเสื้อในสภาพทดลอง ไม่ใช่การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิร่างกายผู้สวมใส่ในระดับเดียวกัน

การทดลองเพิ่มเติมพบว่าเมื่อมีลมราว 3 เมตรต่อวินาที ความต่างระหว่างผิวเสื้อดำกับเสื้อขาวแทบหายไป ลมที่พัดผ่านช่วยระบายความร้อนออกจากผ้า จึงทำให้สีไม่ใช่ปัจจัยเดียว

งานทดลองจากญี่ปุ่นในปี 1978 ให้ผู้หญิงวัยผู้ใหญ่ 5 คนที่มีรูปร่างใกล้เคียงกันสวมเสื้อผ้าฝ้ายแบบเดียวกัน แต่ต่างสีเป็นขาว เขียว และดำ นักวิจัยวัดอุณหภูมิผิวกับสภาพอากาศใต้เสื้อ

ผลวัดพบความต่างระหว่างเสื้อขาวกับดำทั้งที่ผิวและสภาพใต้เสื้อ งานนี้มีผู้ร่วมทดลองจำนวนน้อย จึงยืนยันได้ว่าความต่างเกิดขึ้นในเงื่อนไขนั้น แต่ไม่ควรนำขนาดผลไปเหมารวมกับทุกคนหรือเสื้อทุกชนิด

ถ้าต้องเลือกเสื้อใส่กลางแดดและกำลังเทียบเสื้อแบบเดียวกัน สีขาวหรือสีอ่อนมีแนวโน้มสะสมความร้อนที่ผิวน้อยกว่า แต่เวลาใส่จริงควรดูเนื้อผ้าและความโปร่งควบคู่กันด้วย เสื้อบางที่ลมผ่านได้ย่อมให้ความรู้สึกต่างจากผ้าหนา แม้จะเป็นสีเดียวกัน

สรุปคือสีดำร้อนกว่าสีขาวได้จริงเมื่อเงื่อนไขอื่นใกล้กัน เพราะผิวผ้ารับพลังงานจากแดดมากกว่า แต่ลมและชนิดผ้าทำให้ความต่างเปลี่ยนไปได้ เวลาเลือกเสื้อรับอากาศร้อนจึงดูทั้งสีและการระบายอากาศ ไม่ต้องตัดสินจากสีอย่างเดียว

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th