กันยายนมีเลข 7 ซ่อนอยู่ตรงไหน ทั้งที่เป็นเดือน 9?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ชื่อ September หมายถึงเดือนที่ 7 แต่วันนี้อยู่ลำดับที่ 9 เพราะมีคำอธิบายดั้งเดิมว่า ชื่อเดือนกลุ่มนี้มาจากการนับปีที่เริ่มใน March ก่อนมี January และ February อยู่ต้นปี

วาร์โร นักเขียนโรมันในศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล เริ่มนับชื่อเดือนจาก March โดย May เป็นเดือนที่ 3 และ June เป็นเดือนที่ 4 จากนั้นเขาระบุว่าชื่อเดือนที่ 5 ต่อไปจนถึง December มาจากตัวเลข ข้อเขียนนี้จึงเป็นหลักฐานว่าคนโรมันโบราณเองก็อธิบายชื่อเดือนด้วยลำดับดังกล่าว

ถ้าเรียงต่อกัน Quintilis อยู่ลำดับที่ 5 และ Sextilis อยู่ลำดับที่ 6 ตามด้วย September ที่ 7, October ที่ 8, November ที่ 9 และ December ที่ 10 รากคำ septem หมายถึงเจ็ด ส่วนอีกสามชื่อสัมพันธ์กับเลขแปด เก้า และสิบตามลำดับ

ตามคำอธิบายดั้งเดิม ช่วงฤดูหนาวราว 61 วันยังไม่มีเดือนกำกับ จึงมีการเพิ่ม January และ February แล้วนับ January เป็นเดือนแรก ส่วนผู้เขียนโรมันยุคหลังโยงการเพิ่มเดือนทั้งสองกับกษัตริย์นูมา ปอมปิลิอุส

เรื่องปฏิทินโรมันยุคแรกยังมีช่องว่าง แหล่งอธิบายระบุว่าโครงสร้างเก่าบางส่วนไม่ทราบแน่ และการเล่าว่าปีสิบเดือนเริ่ม March เป็นธรรมเนียมที่โยงกับกษัตริย์โรมูลุส จึงควรอ่านเป็นคำอธิบายจากชื่อเดือน ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ยืนยันประวัติศาสตร์ปฏิทินยุคแรกได้ครบ

ปฏิทินสาธารณรัฐโรมันที่มีหลักฐานชัดกว่าเป็นระบบ 12 เดือน และยังแทรกเดือน Mercedonius ในบางปี โดยปกติราวทุก 2–3 ปีเพื่อให้ปฏิทินตามฤดูกาลทัน หัวหน้าคณะนักบวชโรมันเป็นผู้กำหนดช่วงแทรก ก่อนจูเลียส ซีซาร์ยกเลิกระบบนี้เมื่อปฏิรูปเป็นปฏิทินจูเลียนในปี 45 ก่อนคริสตกาล ชื่อ September และชื่อเดือนท้ายปีจึงเป็นร่องรอยจากลำดับเดือนเก่าที่ติดมาถึงปฏิทินปัจจุบัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th