ทำไมชาวเพชรบูรณ์ต้องอุ้มพระลงแม่น้ำ? ตำนานที่อยู่เบื้องหลังพิธี

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ประเพณีอุ้มพระดำน้ำของเพชรบูรณ์มีเรื่องเล่าที่ผูกองค์พระเข้ากับแม่น้ำ ตำนานท้องถิ่นเล่าว่าพระพุทธรูปองค์หนึ่งลอยมาตามแม่น้ำ หายไปจากวัด แล้วกลับไปอยู่จุดเดิม ชาวเมืองจึงจัดงานนี้ขึ้นเป็นประจำเพื่อแสดงความเคารพ

เรื่องเล่าเริ่มจากชาวประมงกลุ่มหนึ่งที่ออกหาปลาแต่จับไม่ได้ พวกเขาจึงพักอยู่ริมแม่น้ำ ขณะนั้นกระแสน้ำเชี่ยวขึ้นและมีพระพุทธรูปลอยผ่านมา ชาวบ้านอัญเชิญองค์พระไปประดิษฐานที่วัดหลักของเมืองเพชรบูรณ์ แต่ไม่นานพระพุทธรูปกลับหายไปจากวัด ก่อนจะพบอีกครั้งที่จุดเดิมในแม่น้ำ ททท.บันทึกว่าหลังจากนั้นชาวบ้านจึงจัดงานเพื่อแสดงความเคารพต่อองค์พระ

ชื่อ “อุ้มพระดำน้ำ” บอกภาพของพิธีได้ตรงตัว ททท.แปลชื่อประเพณีว่า “ดำน้ำขณะอุ้มพระพุทธรูป” ในงานประจำปีจะอัญเชิญพระพุทธมหาธรรมราชากลับไปยังแม่น้ำ แล้วผู้ประกอบพิธีอุ้มองค์พระลงน้ำ ผู้คนร่วมงานด้วยความหวังว่าจะได้รับพรเรื่องความอุดมสมบูรณ์และความสมดุลของธรรมชาติ ซึ่งเป็นความเชื่อ ไม่ใช่คำรับรองว่าพิธีจะทำให้ฝนหรือผลผลิตเปลี่ยนแปลง

ททท.บันทึกภาพรวมของงานไว้มากกว่าช่วงลงน้ำ โดยรายงานที่เผยแพร่ในปี 2018 ระบุว่างานจัดที่วัดไตรภูมิและท่าน้ำวัดโบสถ์ชนะมาร พร้อมมีการรำถวายจากผู้ร่วมงานราว 2,000 คน และอีกวันมีขบวนแห่องค์พระไปรอบเมืองก่อนลงแม่น้ำ ในงานยังมีแข่งเรือยาวที่ผู้เข้าแข่งขันต้องพายทวนน้ำ ตัวเลขและกำหนดการนี้เป็นรายละเอียดจากรายงานปีนั้น ไม่ควรนำไปใช้แทนกำหนดการของทุกปี

ประเพณีนี้จึงเป็นงานศรัทธาประจำจังหวัดเพชรบูรณ์ที่เชื่อมเรื่องเล่าของพระพุทธรูปเข้ากับสายน้ำและการรวมตัวของคนในพื้นที่ แหล่งข้อมูลที่ใช้อ้างอิงยืนยันได้ว่ามีการจัดงานประจำปีและเล่าที่มาผ่านตำนาน แต่ไม่ได้ระบุปีที่เกิดเหตุหรือหลักฐานร่วมสมัยของชาวประมงกลุ่มแรก

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th