ทองหลวงพ่อมงคลบพิตรเสียหายหลายจุด กรมศิลป์จึงเตรียมปิดใหม่ทั้งองค์

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

กรมศิลปากรพบว่าทองที่ปิดพระมงคลบพิตรชำรุดหลายจุดจากความชื้นและการเสื่อมตามกาลเวลา จึงเห็นควรซ่อมและปิดทองใหม่ทั้งองค์พร้อมฐาน บันทึกของสำนักช่างสิบหมู่ระบุเหตุผลนี้ไว้ตรง ๆ การบูรณะรอบใหม่จึงเริ่มจากสภาพผิวทองที่ตรวจพบ ไม่ใช่การสร้างพระองค์ใหม่

พระมงคลบพิตรเป็นพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัย ประดิษฐานในวิหารใกล้พระราชวังโบราณ ทางใต้ของวัดพระศรีสรรเพชญ์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ตัวองค์พระทำจากสำริด ส่วนทองที่เห็นด้านนอกเป็นงานปิดทอง การซ่อมทองจึงเป็นการดูแลผิวขององค์พระ ไม่ได้หมายความว่าต้องหล่อพระใหม่

ผิวทองชุดที่บันทึกกล่าวถึงเริ่มทำใน พ.ศ. 2534 หลังสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ เสด็จพระราชดำเนินไปยังวิหารเมื่อวันที่ 26 เมษายนปีนั้น และมีพระราชดำริให้ปิดทอง พร้อมพระราชทานทุนประเดิม งานเริ่มในปี 2534 และเสร็จสมบูรณ์ในปี 2535

เมื่อเจ้าหน้าที่สำนักศิลปากรที่ 3 และกลุ่มอนุรักษ์โบราณสถานตรวจสภาพในปี 2568 ก็พบความเสียหายหลายจุด รายงานระบุสาเหตุไว้สองอย่าง คือความชื้นและการเสื่อมสภาพตามเวลา ห่างจากปีที่งานปิดทองเดิมเสร็จประมาณ 33 ปี ตัวเลขนี้เป็นอายุของงานชุดนั้น ไม่ใช่กำหนดว่าพระพุทธรูปทุกองค์ต้องปิดทองใหม่เมื่อครบจำนวนปีเท่ากัน

คณะกรรมการมูลนิธิพระมงคลบพิตรเห็นควรซ่อมและปิดทองใหม่ทั้งองค์ จากนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องประชุมกำหนดแผน และมอบหมายให้สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร บูรณะองค์พระพร้อมฐาน เอกสารจึงบอกทั้งปัญหาที่พบและผู้รับผิดชอบ แต่ไม่ได้ลงรายละเอียดว่าทองแต่ละจุดเสียหายอย่างไร หรือใช้วิธีซ่อมแบบใด

หน้าองค์ความรู้ของกรมศิลปากรลงวันที่ 1 ธันวาคม 2568 และเล่าถึงแผนบูรณะในเวลานั้น จึงไม่ควรอ่านเป็นหลักฐานว่างานเสร็จแล้ว สิ่งที่ยืนยันได้คือผิวทองชุดเดิมเสื่อมจากความชื้นและเวลา จนผู้ดูแลเห็นว่าควรซ่อมทั้งองค์พร้อมฐาน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th