น้ำทะเลขึ้นลงวันละ 2 รอบจริงไหม? ทำไมบางพื้นที่ไม่เป็นแบบนั้น

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ชายฝั่งส่วนใหญ่มีน้ำขึ้นสูงและน้ำลงต่ำอย่างละ 2 ครั้งต่อหนึ่งวันของรอบน้ำ แต่ไม่ใช่ทุกแห่ง บางพื้นที่มีอย่างละ 1 ครั้ง และแม้จะมีสองรอบ ระดับน้ำทั้งสองรอบก็มักไม่เท่ากัน

หนึ่งวันของรอบน้ำยาว 24 ชั่วโมง 50 นาที ไม่ใช่ 24 ชั่วโมงพอดี เพราะโลกหมุนไปทางเดียวกับที่ดวงจันทร์โคจรรอบโลก จุดเดิมบนโลกจึงต้องหมุนต่ออีกประมาณ 50 นาทีจึงจะหันมาอยู่ตำแหน่งเดิมเมื่อเทียบกับดวงจันทร์ หากพื้นที่นั้นมีน้ำขึ้นสูงสองรอบ ยอดทั้งสองมักห่างกันประมาณ 12 ชั่วโมง 25 นาที เวลาจึงไม่ตรงกับนาฬิกาเดิมเป๊ะในทุกวัน

แรงดึงดูดของดวงจันทร์เป็นแรงหลักที่ทำให้ระดับทะเลเปลี่ยน ส่วนดวงอาทิตย์ก็มีส่วนด้วย เมื่อน้ำทะเลนูนขึ้นตามแนวแรงดึงดูดและโลกหมุนผ่านบริเวณนั้น คนที่อยู่ตามชายฝั่งจึงเห็นระดับน้ำสูงแล้วค่อยลดลง อีกด้านของโลกก็เกิดแนวน้ำสูงได้จากแรงเฉื่อยของน้ำทะเล ไม่ได้มีน้ำขึ้นสูงเพียงด้านที่หันเข้าหาดวงจันทร์เท่านั้น

นักอุตุนิยมวิทยาแบ่งรูปแบบน้ำขึ้นน้ำลงพื้นฐานไว้ 3 แบบ แบบแรกมีน้ำขึ้นสูงและน้ำลงต่ำอย่างละสองครั้ง โดยระดับทั้งสองรอบใกล้เคียงกัน แบบที่สองก็มีสองรอบเหมือนกัน แต่ความสูงต่างกันชัด ส่วนแบบที่สามมีน้ำขึ้นสูงและน้ำลงต่ำอย่างละหนึ่งครั้งในหนึ่งวันของรอบน้ำ สองแบบแรกพบในชายฝั่งส่วนใหญ่ ส่วนแบบสุดท้ายเกิดในบางพื้นที่

ทำไมชายฝั่งแต่ละแห่งจึงไม่เหมือนกัน? ทวีปขวางและเปลี่ยนทางเดินของคลื่นน้ำขึ้นน้ำลง ขณะที่รูปร่างอ่าว ความลึกของทะเล และลักษณะพื้นทะเลช่วยกำหนดว่าระดับน้ำจะสูงต่ำแค่ไหน ตำแหน่งดวงจันทร์กับดวงอาทิตย์เมื่อเทียบกับโลกก็มีผลด้วย จึงเกิดรูปแบบไม่เหมือนกัน แม้จะอยู่ในมหาสมุทรเดียวกัน

น้ำขึ้นสองรอบในวันเดียวไม่ได้แปลว่าน้ำจะสูงเท่ากันทั้งคู่ NOAA เรียกค่าเฉลี่ยของยอดน้ำขึ้นที่สูงกว่าในแต่ละวันว่า Mean Higher High Water (MHHW) ผู้เชี่ยวชาญใช้ค่านี้เป็นระดับอ้างอิงในการสื่อสารเรื่องระดับน้ำ จึงเป็นคนละอย่างกับเวลาน้ำขึ้นสูงที่ระบุในตารางของชายหาดแต่ละแห่ง

บางพื้นที่ยังเปลี่ยนรูปแบบน้ำขึ้นน้ำลงได้ตามช่วงของเดือนด้วย เพราะฉะนั้นตัวเลขสองรอบเป็นเพียงภาพรวมของชายฝั่งส่วนใหญ่ ไม่ใช่ตารางเวลาสำหรับทุกจังหวัดในไทย หากต้องวางแผนลงเรือ เดินหาด หรือทำกิจกรรมริมทะเล ให้ดูตารางน้ำของสถานีใกล้จุดนั้นโดยตรง เพราะเวลาและระดับน้ำผูกกับตำแหน่งชายฝั่ง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th