รามสูรขว้างขวานทำให้ฟ้าผ่าจริงไหม? ตำนานเมขลากับแก้ววิเศษ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ
รามสูรขว้างขวานแล้วทำให้ฟ้าผ่าจริงไหม? ในเรื่องเล่าบางสำนวน แสงจากแก้วของเมขลาหมายถึงฟ้าแลบ เสียงขวานของรามสูรหมายถึงฟ้าร้อง และขวานที่ตกลงมาหมายถึงฟ้าผ่า นี่เป็นคำอธิบายแบบตำนาน ส่วนในธรรมชาติ ปรากฏการณ์เหล่านี้เกิดจากประจุไฟฟ้าในพายุ ไม่ได้เกิดจากอาวุธบนฟ้า
คลังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากรบันทึกความเชื่อไทยในอดีตที่ผูกแก้ววิเศษของเมขลากับขวานเพชรของรามสูรเข้ากับฝนฟ้า เรื่องเล่าที่คนคุ้นคือเมขลาถือแก้วส่องประกายอยู่บนฟ้า รามสูรเห็นแสงแล้วไล่ตาม เมขลาจึงโยนแก้วล่อ ขณะที่รามสูรขว้างขวานตามไป ภาพแสงวาบกับเสียงกึกก้องในพายุจึงกลายเป็นฉากไล่ล่าของตัวละครทั้งสอง
แต่เรื่องนี้ไม่ได้เล่าเหมือนกันทุกแหล่ง สารานุกรมวัฒนธรรมไทยของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุว่า ในตอนหนึ่งของ รามเกียรติ์ ไม่ได้บอกตรง ๆ ว่าเมขลากับรามสูรทำให้เกิดฟ้าแลบหรือฟ้าร้อง ขณะที่บทประพันธ์และคำเล่าบางสายขยายเรื่องของทั้งคู่ให้เป็นคำอธิบายปรากฏการณ์บนฟ้า จึงควรมองเป็นตำนานหลายสำนวน ไม่ใช่เรื่องที่มีคำเล่าตายตัวเพียงแบบเดียว
ร่องรอยของเรื่องยังอยู่ในวรรณคดีและนาฏศิลป์ กรมศิลปากรกล่าวถึงเรื่องเมขลาล่อแก้วในวรรณกรรม เฉลิมไตรภพ และหลักฐานในสมุดภาพไตรภูมิฉบับอยุธยากับ รามเกียรติ์ ส่วนสารานุกรมวัฒนธรรมไทยระบุชื่อท่ารำ “เมขลาโยนแก้ว” ซึ่งนำท่าทางของตัวละครมาใช้เป็นแม่ท่าในนาฏศิลป์ เรื่องเล่านี้จึงเดินทางผ่านทั้งตัวบท ภาพวาด และการแสดง ไม่ได้อยู่แค่ในคำอธิบายฝนฟ้า
คำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ไม่ต้องอาศัยตัวละคร กรมอุตุนิยมวิทยาอธิบายว่าฟ้าแลบและฟ้าผ่าเกิดจากการปล่อยประจุไฟฟ้าภายในเมฆ ระหว่างเมฆ หรือระหว่างเมฆกับพื้นดิน ส่วนกรมอุตุนิยมวิทยาสหรัฐฯ อธิบายว่าเสียงฟ้าร้องเกิดเมื่อสายฟ้าทำให้อากาศรอบแนวสายฟ้าร้อนและขยายตัวอย่างรวดเร็ว เราจึงเห็นแสงก่อนแล้วค่อยได้ยินเสียง เพราะแสงเดินทางมาถึงเร็วกว่าคลื่นเสียง
การแยกสองชั้นนี้ช่วยให้เห็นคุณค่าของตำนานในฐานะเรื่องเล่าและศิลปะ โดยไม่ต้องเข้าใจว่าเป็นคำอธิบายทางฟิสิกส์
ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
สังเกตสายไฟและปลั๊กพ่วงอย่างไรก่อนเกิดไฟไหม้
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
วิธีช่วยคนในครอบครัวเมื่อถูกงูกัดบริเวณบ้าน
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
สถิติเลขท้ายสองตัวที่ออกบ่อยในรอบ 10 ปี
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
วิธีช่วยผู้สูงอายุเมื่อหน้าเบี้ยวและแขนขาอ่อนแรงกะทันหัน
ตุ๊กตุ๊กไทย รถญี่ปุ่น 30 คันปี 2503 เกือบถูกยกเลิก แต่รอดมาเป็นไอคอนระดับโลก
ครั้งแรกที่ต่างชาติบันทึกถึง “สยาม” เมื่อกว่า 500 ปีก่อน รู้ไหมว่าชาวโปรตุเกสมองเราอย่างไร ?
เปิด 7 จังหวัดในไทย ที่ค่าครองชีพถูกที่สุด อยู่ได้สบายด้วยเงินเดือนไม่ถึงหมื่น




