เส้นนูนบนธนบัตรไทยมีไว้ทำอะไร? ใช้นิ้วช่วยเช็กได้

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ธนบัตรบางแบบมีจุดสัมผัสให้ผู้บกพร่องทางสายตาช่วยแยกชนิดราคาได้ ลองใช้นิ้วแตะดู บางตำแหน่งจะรู้สึกสะดุด เพราะเป็นลายพิมพ์นูน ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายว่าลายพิมพ์นี้เกิดจากแม่พิมพ์ที่มีร่องหมึกลึกและแรงกดสูง

ตัวอย่างชัด ๆ คือธนบัตรพอลิเมอร์ 20 บาท ธปท. ระบุว่ามีรูปดอกไม้ 2 ดอกพิมพ์นูนไว้ให้สัมผัส โดยรูปนี้แทนเลข “2” ในอักษรเบรลล์ซึ่งใช้เป็นสัญลักษณ์ของธนบัตร 20 บาท ไม่ได้แปลว่าทั้งใบพิมพ์เป็นอักษรเบรลล์ แต่เป็นจุดสังเกตที่ช่วยบอกมูลค่าผ่านการสัมผัส

ส่วนตัวเลขและลายพิมพ์บางตำแหน่งก็นูนขึ้นจากกระบวนการพิมพ์เช่นกัน ธปท. บอกว่าผู้ใช้จะสัมผัสได้บริเวณพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ คำว่า “รัฐบาลไทย” และตัวอักษรหรือตัวเลขแจ้งราคา ตำแหน่งกับลักษณะเหล่านี้ต่างกันตามชนิดและแบบของธนบัตร จึงไม่ควรจำว่าทุกใบต้องมีจุดนูนเหมือนกัน

เครื่องหมายสัมผัสมีประโยชน์ตรงที่ช่วยแยกชนิดราคาโดยไม่ต้องพึ่งการมองเห็นอย่างเดียว สำหรับธนบัตร 20 บาทพอลิเมอร์ ให้สังเกตรูปดอกไม้ 2 ดอกตามที่ ธปท. อธิบายไว้ เมื่อรู้ตำแหน่งแล้ว การลูบเบา ๆ ด้วยปลายนิ้วจะช่วยพบสัญลักษณ์ที่นูนสะดุดได้ ไม่จำเป็นต้องขยำหรือพับธนบัตร

แต่ความนูนอย่างเดียวใช้ยืนยันว่าเป็นธนบัตรแท้ไม่ได้ เพราะธนบัตรมีจุดตรวจอื่นด้วย เช่น ลายน้ำที่เห็นเมื่อยกส่องกับแสง และลักษณะเฉพาะของธนบัตรพอลิเมอร์อย่างช่องใส ธปท. ยังระบุวิธีดูบางจุดด้วยการพลิกเอียงหรือใช้แสงอัลตราไวโอเลต โดยรายละเอียดไม่เหมือนกันทุกชนิดราคา

ดังนั้นเส้นนูนจึงเป็นทั้งส่วนหนึ่งของงานพิมพ์และเครื่องหมายสัมผัสที่ช่วยให้จับชนิดราคาได้สะดวกขึ้น แต่ถ้ากำลังตรวจธนบัตร ให้ดูคุณสมบัติอื่นของรุ่นนั้นประกอบตามคำแนะนำของธนาคารแห่งประเทศไทย

ธนบัตรแต่ละรุ่นอาจวางจุดสัมผัสต่างกัน หากเป็นคนละรุ่น ควรเทียบกับภาพตัวอย่างของรุ่นนั้นจาก ธปท. แทนการเดาจากธนบัตรใบอื่น

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th