เขื่อนภูมิพลกับสิริกิติ์ ใครกักน้ำได้มากกว่า? อย่าเทียบแค่เปอร์เซ็นต์

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คำตอบคือเขื่อนภูมิพลมีความจุอ่างมากกว่าเขื่อนสิริกิติ์ 3,952 ล้านลูกบาศก์เมตร กฟผ. ระบุว่าภูมิพลจุได้ 13,462 ล้านลูกบาศก์เมตร ส่วนสิริกิติ์จุได้ 9,510 ล้านลูกบาศก์เมตร ตัวเลขนี้หมายถึงความจุของอ่าง ไม่ใช่ปริมาณน้ำที่มีอยู่ในเขื่อน ณ วันนี้

ส่วนต่างนี้คิดเป็นราว 41.6% ของความจุอ่างสิริกิติ์ (3,952 ÷ 9,510 × 100) หรือภูมิพลจุได้ประมาณ 1.42 เท่าของสิริกิติ์ ตัวเลข 41.6% จึงเทียบกับขนาดอ่างสิริกิติ์ ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์ระดับน้ำจริงของเขื่อน

เปอร์เซ็นต์ของน้ำในอ่างต้องอ่านเทียบกับความจุของอ่างนั้นเอง ลองสมมติให้ภูมิพลมีน้ำ 50% และสิริกิติ์มีน้ำ 70%: ภูมิพลจะมีน้ำ 6,731 ล้านลูกบาศก์เมตร ส่วนสิริกิติ์มี 6,657 ล้านลูกบาศก์เมตร ตัวเลขนี้คำนวณจากความจุเต็มที่ กฟผ. ระบุ ไม่ใช่รายงานระดับน้ำจริงของเขื่อนในวันใดวันหนึ่ง

แม้เปอร์เซ็นต์ของสิริกิติ์จะสูงกว่า 20 จุดเปอร์เซ็นต์ แต่ปริมาณน้ำตามตัวอย่างกลับใกล้กัน เพราะอ่างภูมิพลมีความจุใหญ่กว่า นี่จึงเป็นเหตุผลที่ดูเปอร์เซ็นต์อย่างเดียวแล้วสรุปไม่ได้ว่าเขื่อนใดมีน้ำเป็นปริมาตรมากกว่า ถ้าจะเทียบจริงต้องเอาความจุเต็มคูณเปอร์เซ็นต์ของแต่ละอ่างก่อน

เปอร์เซ็นต์เหมาะกับการติดตามอ่างเดิม เช่น ดูว่าน้ำเพิ่มหรือลดเมื่อเทียบกับความจุของตัวเอง ส่วนการเทียบคนละเขื่อนให้ดูปริมาตรเป็นล้านลูกบาศก์เมตรและวันรายงานประกอบ เพราะน้ำไหลเข้าและถูกระบายออกอยู่ตลอด ตัวเลขคนละวันจึงไม่ใช่ภาพ ณ เวลาเดียวกัน

ก่อนเทียบเปอร์เซ็นต์ ให้ดูว่าตารางคิดจากความจุรวม หรือน้ำใช้การได้ เพราะเป็นคนละฐาน หากอยากรู้ปริมาณน้ำที่นำไปจัดสรรได้ ให้เทียบตัวเลขน้ำใช้การได้ของวันเดียวกัน

เมื่อถามว่าอ่างไหนจุได้มากกว่า คำตอบคือเขื่อนภูมิพล แต่ถ้าถามว่า ณ วันนี้มีน้ำอยู่มากกว่า ต้องเทียบปริมาตรที่รายงานในวันเดียวกัน ความจุเต็มของเขื่อนกับน้ำที่เหลืออยู่เป็นคนละเรื่อง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th