นกบินเป็นรูปตัว V ต้องกะจังหวะปีกตามกัน เพื่อใช้ลมช่วยพยุง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เห็นฝูงนกบินเป็นรูปตัว V แล้วอาจคิดว่าตัวหลังแค่ตามลมจากตัวหน้า แต่การบินแบบนี้ ต้องจัดทั้งตำแหน่งและจังหวะปีก งานทดลองกับนกอีบิสหัวโล้นเหนือพบว่านกที่บินเฉียงหลังรับกระแสลมยกจากปีกตัวหน้า ส่วนตัวที่บินตรงหลังใช้จังหวะปีกอีกแบบเพื่อหลบลมกดลง

ปลายปีกที่กระพือทำให้อากาศหมุน เกิดทั้งกระแสลมยกและลมกด นกที่บินเฉียงจึงกระพือให้ปลายปีกผ่านบริเวณลมยกในจังหวะที่เข้ากับตัวหน้า ส่วนตัวที่บินตรงหลังขยับปีกเหลื่อมกับตัวหน้า ซึ่งสอดคล้องกับการหลบลมกดลง

นักวิจัยติดเครื่อง GPS และเซนเซอร์วัดการเคลื่อนไหวไว้บนหลังนกอีบิสหัวโล้นเหนือ 14 ตัว เพื่อบันทึกตำแหน่งและการกระพือปีกตลอดเที่ยวบินอพยพ 43 นาที จากนั้นเลือกช่วง 7 นาทีที่ฝูงส่วนใหญ่รักษารูป V ขณะบินตรงและรักษาระดับมาวิเคราะห์ นกกลุ่มนี้เป็นนกวัยอ่อนที่ทีมฝึกให้บินตามร่มบินในเส้นทางอพยพ

ในช่วงที่วิเคราะห์ นกส่วนใหญ่บินเฉียงจากตัวหน้าราว 45 องศา ตำแหน่งที่พบบ่อยอยู่ด้านหลังราว 1.2 เมตร และ กระพือปีกให้จังหวะเข้ากับลมยกจากปีกตัวหน้า ส่วนเมื่อบินตรงหลัง ปีกของตัวตามขยับเกือบสวนจังหวะกับตัวนำ ซึ่งสอดคล้องกับการหลบลมกดลง

นกบางตัวมีแนวโน้มอยู่บริเวณเดิม แต่ตำแหน่งทั้งฝูงขยับไปมา จึงไม่พบตัวนำที่ชัดเจนในช่วง 7 นาทีนี้ ผลทดลองอธิบายกลไกการจัดตัวและจังหวะปีกของนกอีบิสกลุ่มนี้ แต่ไม่ได้วัดว่านกแต่ละตัวประหยัดพลังงานได้เท่าไร จึงใช้ฟันธงแทนนกทุกชนิดไม่ได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th