UNEP ประเมินขยะอาหารครัวเรือนไทย 86 กก./คน/ปี คิดจากอะไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

รายงาน Food Waste Index 2024 ของโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ประเมินว่าในปี 2022 ครัวเรือนไทยสร้างขยะอาหารเฉลี่ย 86 กิโลกรัมต่อคนต่อปี รวมทั้งประเทศราว 6.18 ล้านตัน ตัวเลขนี้เป็นค่าประเมินระดับประเทศ ไม่ใช่ผลชั่งขยะของทุกบ้านแล้วนำมาบวกกันตรง ๆ

เมื่อนำ 86 กิโลกรัมต่อปีมาหาร 365 วัน จะเท่ากับประมาณ 236 กรัมต่อคนต่อวัน วิธีแปลงนี้ช่วยให้เห็นขนาดของตัวเลขรายปีได้ง่ายขึ้น ตัวเลขทั้งสองยังอิงข้อมูลปี 2022

ค่าเฉลี่ยโลกของขยะจากครัวเรือนอยู่ที่ 79 กก./คน/ปี ทำให้ค่าประเมินของไทยสูงกว่าค่าเฉลี่ยนี้ 7 กิโลกรัมต่อคนต่อปี หากรวมทั้งภาคครัวเรือน บริการอาหาร และค้าปลีกทั่วโลก ตัวเลขจะเป็น 132 กก./คน/ปี ซึ่งเป็นคนละขอบเขตกับค่า 86 ของไทย

คำว่า “ขยะอาหารจากครัวเรือน” ครอบคลุมทั้งอาหารที่ยังกินได้และส่วนที่กินไม่ได้ซึ่งถูกทิ้ง เช่น เปลือกหรือกระดูก ส่วนอาหารที่สูญเสียก่อนถึงขั้นค้าปลีก เช่น ระหว่างเก็บเกี่ยวหรือขนส่ง เป็นอีกหมวดหนึ่ง ไม่ได้อยู่ในค่า 86 กิโลกรัมนี้

UNEP รวบรวมงานศึกษาที่เข้าเกณฑ์ แล้วปรับนิยาม ช่วงเวลา ขอบเขต และวิธีกำจัดให้พอเปรียบเทียบกันได้ ก่อนคำนวณเป็นปริมาณต่อประชากรปี 2022 ภาคผนวกอธิบายว่า ค่าประเมินรายประเทศอาจมาจากงานศึกษาในประเทศ หรือใช้ข้อมูลเฉลี่ยของภูมิภาคและกลุ่มรายได้ช่วยประมาณเมื่อข้อมูลตรงยังไม่พอ

ในตารางของ UNEP ประเทศไทยได้ระดับ ความเชื่อมั่นปานกลาง ซึ่งพิจารณาจากวิธีวัด ความเป็นตัวแทนของข้อมูล และขอบเขตที่เก็บมา คำว่า “ปานกลาง” ไม่ได้แปลว่า UNEP มองว่าตัวเลขนี้ถูกแค่ครึ่งเดียว แต่ใช้บอกคุณภาพและข้อจำกัดของหลักฐานที่มี

ตัวเลขชุดนี้จึงเหมาะใช้เป็นจุดตั้งต้นสำหรับเทียบรายงานในปีต่อ ๆ ไป โดยต้องดูปีฐาน ขอบเขต และวิธีคำนวณควบคู่กัน หากสามอย่างนี้เปลี่ยน ตัวเลขที่ต่างกันก็อาจสะท้อนวิธีเก็บข้อมูลใหม่ แทนการเปลี่ยนแปลงของขยะอาหารจริง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th