สมุดข่อยทำจากใบข่อยจริงไหม? เปิดวัสดุและหมึกของสมุดไทยโบราณ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ชื่อสมุดข่อยชวนให้นึกถึงใบไม้ แต่เอกสารความรู้ของหอสมุดแห่งชาติระบุว่าสมุดไทยชนิดนี้ทำจาก เปลือกต้นข่อย ไม่ใช่ใบ กระดาษทำเป็นแผ่นยาวต่อเนื่อง ก่อนพับกลับไปมาให้เป็นเล่มทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า จึงเรียกกันว่าสมุดข่อยตามวัสดุที่ใช้ทำ
แผ่นกระดาษมีความหนาพอประมาณ ใช้รองรับการเขียน และบันทึกเรื่องราวหรือเหตุการณ์ได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลังของเล่ม
สมุดไทยมีทั้งชนิดสีดำและสีขาว สมุดดำใช้ดินสอขาวหรือน้ำหมึกขาว ส่วนสมุดขาวใช้น้ำหมึกดำ น้ำหมึกแดง เหลือง และทองใช้เขียนได้ทั้งสองแบบ ในภาคใต้เรียกสมุดไทยดำว่า “บุดดำ” และสมุดไทยขาวว่า “บุดขาว”
วัสดุเขียนส่วนใหญ่ได้จากของธรรมชาติในท้องถิ่น ดินสอขาวทำจากหินเนื้อละเอียดที่เลื่อยเป็นแท่งเล็กก่อนใช้ หินดินสอขาวชนิดดีมีเนื้อขาวจัดและพบมากในเขตนครศรีธรรมราช ส่วนปากกาปากไก่ทำจากไม้ขนไก่ เหลาให้แหลมและบากร่องให้น้ำหมึกไหล
บทความของหอสมุดแห่งชาติยกตัวอย่างสูตรหมึกไว้ว่า หมึกขาวทำจากเปลือกหอยมุกบดเป็นผง หมึกแดงทำจากชาด โดยทั้งคู่ผสมกาวยางมะขวิด ส่วนหมึกดำทำจากเขม่าบดละเอียดผสมกาว หรือใช้หมึกจีนฝนกับน้ำ หมึกเหลืองได้จากยางไม้รงผสมหรดาลซึ่งเป็นแร่สีเหลือง
ตัวอักษรสีทองมีวิธีทำต่างจากหมึกสีอื่น ผู้เขียนลงกาวจากยางไม้เป็นแนวตัวอักษรก่อน แล้วปิดทองคำเปลวทับให้เกิดเส้นเงา กาวช่วยยึดแผ่นทองตามแนวตัวอักษร เอกสารเตือนว่าการผสมทองลงในกาวทำให้เส้นขาดและไม่ขึ้นเงา
เอกสารของหอสมุดแห่งชาติไม่ได้ระบุว่าสมุดข่อยทุกเล่มเป็นคัมภีร์พุทธ หากต้องระบุประเภท ให้ตรวจชื่อเรื่อง เนื้อหา และข้อมูลทะเบียนของเล่มนั้น ถ้าอ่านอักษรไม่ถนัด ให้ผู้ดูแลเอกสารโบราณช่วยตรวจ
ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
สถิติเลขเบิ้ลและเลขซ้ำในหวยต้นเดือนกับกลางเดือน
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
เลขท้ายสองตัวงวดถัดไปหลังออก 00 หรือ 99
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
จับคู่เลขธาตุจากวันเกิดตามโหราศาสตร์จีน
ประเทศที่มีเทศกาลวันลอยกระทง คล้ายกันกับที่จัดขึ้นในประเทศไทย
หวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?
เปิดประวัติ “น้ำแข็ง” ในประเทศไทย ยุคแรกนำเข้าจากต่างประเทศ มีแต่ชนชั้นสูงที่ได้กิน
แบรนด์รถมอเตอร์ไซค์สัญชาติไทย ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดแบรนด์หนึ่งของประเทศ
ครั้งแรกที่ต่างชาติบันทึกถึง “สยาม” เมื่อกว่า 500 ปีก่อน รู้ไหมว่าชาวโปรตุเกสมองเราอย่างไร ?




