PISA ไทยดีขึ้น 3 วิชาในปี 2025 แต่คะแนนยังไม่กลับจุดเดิม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ผลสอบ PISA 2025 ของไทยดีขึ้นจากปี 2022 ทั้งสามวิชา: วิทยาศาสตร์เพิ่ม 23 คะแนน ส่วนการอ่านและคณิตศาสตร์เพิ่มวิชาละ 13 คะแนน แต่คะแนนวิทยาศาสตร์กับการอ่านยังต่ำกว่าระดับที่ทำได้ในปี 2015

ตารางเดียวกันระบุว่าซาอุดีอาระเบียก็เพิ่มคะแนนวิทยาศาสตร์ 23 คะแนนเท่าไทยด้วย วิทยาศาสตร์เพิ่มมากกว่าการอ่านและคณิตศาสตร์วิชาละ 10 คะแนน แต่ตัวเลขนี้ใช้เทียบการเปลี่ยนแปลงระหว่างรอบสอบ ไม่ได้บอกว่าคะแนนเฉลี่ยปลายทางของไทยสูงกว่าประเทศนั้น

โครงการประเมินนักเรียนนานาชาติ (PISA) วัดความรู้และทักษะของนักเรียนอายุ 15 ปี โดยดูว่าเด็กนำสิ่งที่เรียนไปใช้แก้โจทย์และปัญหาได้อย่างไร คะแนนที่รายงานเป็นค่าเฉลี่ยบนสเกลของการประเมิน ไม่ใช่จำนวนข้อที่ทำถูกหรือคะแนนเก็บของนักเรียนคนใดคนหนึ่ง

ผลของไทยมาจากนักเรียน 8,547 คนใน 273 โรงเรียน ซึ่ง OECD ประเมินว่าเป็นตัวแทนของนักเรียนอายุ 15 ปีราว 542,700 คน หรือประมาณ 69% ของประชากรวัยเดียวกันทั้งหมด การสอบแต่ละรอบใช้กลุ่มนักเรียนคนละรุ่น ดังนั้นการเพิ่ม 23 คะแนนจึงหมายถึงค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่างปี 2025 สูงกว่ากลุ่มปี 2022 ไม่ได้แปลว่าเด็กคนเดิมทุกคนเก่งขึ้น 23 คะแนน

ส่วนคะแนนวิทยาศาสตร์ในปี 2025 ยังต่ำกว่ารอบปี 2018 อยู่ แม้จะเพิ่มขึ้นจากรอบก่อนหน้า

อีกวิธีดูคือสัดส่วนนักเรียนที่ทำได้ต่ำกว่าระดับความสามารถพื้นฐาน Level 2 เมื่อเทียบกับปี 2015 สัดส่วนนี้เพิ่มขึ้น 6 จุดร้อยละในคณิตศาสตร์ และ 9 จุดร้อยละในการอ่าน แต่ลดลง 6 จุดร้อยละในวิทยาศาสตร์ คะแนนเฉลี่ยกับสัดส่วนผู้ต่ำกว่าเกณฑ์จึงเล่าเรื่องคนละมุม: ค่าเฉลี่ยอาจขยับขึ้น ขณะที่จำนวนเด็กที่ยังไม่ถึงระดับพื้นฐานก็ต้องติดตามแยกกัน

เวลาเห็นพาดหัวว่า PISA ไทยขึ้นหรือลง ให้ดูปีที่นำมาเทียบ วิชาที่วัด และตัวชี้วัดว่าเป็นคะแนนเฉลี่ยหรือสัดส่วนผู้ต่ำกว่าเกณฑ์ ตัวเลขปี 2025 บอกว่าคะแนนเฉลี่ยฟื้นจากปี 2022 โดยวิทยาศาสตร์เพิ่มเด่นที่สุด แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่าผลการเรียนกลับไปเท่าระดับเดิมทุกด้าน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th