เงินในบ้านไทยหมดกับอะไร? ข้อมูลจริงจัดอันดับหมวดรายจ่าย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

วันเงินเดือนเข้า หลายบ้านต้องกันเงินไว้จ่ายค่ากับข้าว ค่าเดินทาง และค่าน้ำไฟ เงินก้อนใหญ่หายไปกับหมวดไหนมากที่สุด? ตัวเลขสำรวจระดับประเทศช่วยตอบได้ แต่เป็นค่าเฉลี่ย ไม่ใช่ใบเสร็จของทุกบ้าน

สำนักงานสถิติแห่งชาติเก็บข้อมูลตลอดเดือนมกราคมถึงธันวาคม 2568 จากครัวเรือนตัวอย่าง 57,600 ครัวเรือนทั่วประเทศ ทั้งในและนอกเขตเทศบาล แล้วคำนวณค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อครัวเรือนต่อเดือน การจัดอันดับจึงเทียบจำนวนเงินในแต่ละหมวดบนฐานเดียวกัน ไม่ใช่สัดส่วนต่อเงินเดือน

หมวดที่มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยสูงสุดคือ “อาหาร เครื่องดื่ม และยาสูบ” ที่ 8,420 บาทต่อครัวเรือนต่อเดือน รองลงมาคือที่อยู่อาศัยและเครื่องใช้ในบ้าน 4,753 บาท และยานพาหนะกับการเดินทาง 3,430 บาท หมวดแรกคิดเป็นประมาณ 37.6% ของยอดค่าใช้จ่ายจำเป็นเฉลี่ยทั้งหมด 22,420 บาท

ชื่อหมวดแรกไม่ได้หมายถึงค่าอาหารอย่างเดียว เพราะรวมเครื่องดื่มและยาสูบด้วย ส่วนยอด 22,420 บาทก็ไม่ใช่เงินเดือนเฉลี่ยหรือจำนวนที่ทุกบ้านจ่ายเท่ากัน หากนำ 8,420 บาทไปเทียบกับงบซื้อกับข้าวของตัวเองตรง ๆ สองจำนวนนี้อาจครอบคลุมรายการไม่เหมือนกัน

สามอันดับแรกมีรายจ่ายรวม 16,603 บาท หรือประมาณ 74.1% ของยอดทั้งหมด คำนวณจากตัวเลขที่สำนักงานสถิติฯ รายงานและปัดเศษเป็นทศนิยมหนึ่งตำแหน่ง ตัวเลขนี้บอกว่ารายจ่ายจำเป็นก้อนใหญ่ของค่าเฉลี่ยประเทศอยู่ในหมวดใด แต่ไม่ได้แปลว่าทุกบ้านมีสัดส่วนแบบเดียวกัน

ในยอดรวม 22,420 บาท มีค่าใช้จ่ายเพื่อการอุปโภคบริโภคเฉลี่ย 19,482 บาท และค่าใช้จ่ายที่ไม่เกี่ยวกับการอุปโภคบริโภค 2,938 บาท กลุ่มหลังมีตัวอย่างอย่างภาษี ของขวัญ เบี้ยประกัน ดอกเบี้ย และการซื้อสลากกินแบ่ง รายงานนับรายการเหล่านี้ไว้ในค่าใช้จ่ายจำเป็นตามนิยามของการสำรวจ จึงไม่ควรอ่านยอดรวมว่าเป็นค่าใช้จ่ายเพื่อกินอยู่เท่านั้น

ข้อมูลนี้เป็นค่าเฉลี่ยต่อครัวเรือน ไม่ใช่ต่อคน บ้านที่มีสมาชิกหลายคนอาจมีค่าอาหารสูงกว่าบ้านที่อยู่คนเดียว ส่วนค่าเดินทางและที่พักก็เปลี่ยนไปตามจังหวัดกับรูปแบบชีวิต รายงานยังไม่รวมเงินออมและการสะสมทุน เช่น ซื้อบ้านหรือที่ดิน จึงใช้ดูภาพรวมได้ แต่ใช้ตัดสินว่าบ้านใดใช้เงินมากหรือน้อยเกินไปไม่ได้

ถ้าจะเทียบกับบ้านตัวเอง ลองจดรายจ่ายหนึ่งเดือนแล้วแยกหมวดให้ใกล้กับนิยามเดียวกัน โดยเฉพาะอย่าลืมว่าหมวดอาหารรวมเครื่องดื่มและยาสูบด้วย การเทียบด้วยหน่วยเดียวกันช่วยให้เห็นว่ารายจ่ายก้อนไหนหนักสำหรับครอบครัวเรา โดยไม่เอาค่าเฉลี่ยทั้งประเทศมาตัดสินทุกบ้าน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th