ทำไมบางวันเห็นดวงจันทร์ได้ทั้งที่ยังเป็นเวลากลางวัน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

บ่ายวันหนึ่ง มองขึ้นเหนือหลังคาหรือยอดไม้แล้วเห็นดวงจันทร์สีขาวอยู่บนฟ้า ทั้งที่แดดยังแรง ภาพนี้ชวนให้รู้สึกว่าพระจันทร์มาอยู่ผิดเวลา เพราะเรามักนึกถึงมันในคืนมืด

บางวันเห็นเป็นเสี้ยว บางวันเป็นวงเกือบเต็มดวงที่จางจนต้องเพ่ง บางวันหาไม่เจอทั้งที่ฟ้าโปร่ง ความต่างอยู่ที่ตำแหน่งของดวงจันทร์เมื่อเทียบกับดวงอาทิตย์และขอบฟ้า

ดวงจันทร์มองเห็นกลางวันได้ เพราะผิวของมันสะท้อนแสงจากดวงอาทิตย์กลับมาถึงตาเรา เมื่อมันอยู่เหนือขอบฟ้าและส่วนที่สว่างหันมาทางโลก แสงสะท้อนก็พอให้เห็นบนท้องฟ้าสีฟ้าได้ ดวงจันทร์ไม่ได้สร้างแสงเอง แสงจันทร์คือแสงอาทิตย์ที่สะท้อนจากผิวของมัน

นาซาอธิบายว่าดวงจันทร์อยู่เหนือขอบฟ้าในเวลากลางวันได้บ่อยพอ ๆ กับกลางคืน แต่สังเกตยากกว่า เพราะท้องฟ้าสว่างและบางช่วงเราเห็นด้านสว่างของดวงจันทร์เพียงเสี้ยว ดาวฤกษ์ก็ยังอยู่บนฟ้า แต่แสงจางจนเรามองแยกจากพื้นฟ้าสว่างไม่ออก ส่วนดวงจันทร์สะท้อนแสงได้มากพอให้เห็นเมื่ออยู่ถูกตำแหน่ง

ส่วนที่เห็นเป็นเสี้ยวหรือเกือบเต็มดวงเปลี่ยนไปตามข้างขึ้นข้างแรม เพราะเรามองเห็นส่วนสว่างของดวงจันทร์ไม่เท่ากันเมื่อมันโคจรรอบโลก ไม่ได้เกิดจากเงาโลกบังทุกคืน เงาโลกจะบังดวงจันทร์เฉพาะตอนเกิดจันทรุปราคา ช่วงใกล้เดือนดับ ด้านที่หันมาทางโลกแทบไม่มีส่วนสว่างให้เห็น จึงสังเกตได้ยากกว่าช่วงที่เป็นเสี้ยวชัด ๆ

ก่อนคืนเพ็ญ ดวงจันทร์เกือบเต็มดวงอาจขึ้นทางทิศตะวันออกก่อนพระอาทิตย์ตก จึงมีโอกาสเห็นในช่วงบ่าย คืนที่เต็มดวงมันอยู่ฝั่งตรงข้ามดวงอาทิตย์และขึ้นใกล้เวลาที่อาทิตย์ลับฟ้า หลังจากนั้นยังอาจเห็นบนฟ้าช่วงเช้าก่อนตกทางทิศตะวันตก เวลาเหล่านี้เปลี่ยนไปในแต่ละคืนตามตำแหน่งของดวงจันทร์

ถ้าฟ้าเปิด ลองมองหาดวงจันทร์ที่ลอยสูงพ้นแนวอาคาร แล้วสังเกตว่าเป็นเสี้ยวหรือเกือบเต็มดวง ภาพที่เห็นช่วยให้พอเดาช่วงของรอบดวงจันทร์ได้ โดยไม่ต้องรอจนฟ้ามืด

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th