ทำไมยุงชอบกัดบางคนมากกว่า? กลิ่นผิวมีส่วนแค่ไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

นั่งกินข้าววงเดียวกันแท้ ๆ บางคนต้องคอยปัดยุง ส่วนคนข้าง ๆ แทบไม่โดน เลยมีคนแซวว่า “เลือดหวาน” แต่การถูกยุงกัดมีหลายปัจจัย กลิ่นผิวก็อาจเป็นหนึ่งในนั้น

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Cell เมื่อปี 2022 ทดลองให้ยุงลายบ้านเลือกจากกลิ่นผิวของคนหลายคน แล้วพบว่า คนที่ยุงลายบ้านบินเข้าหามากมีกรดคาร์บอกซิลิกในกลิ่นผิวสูงกว่า สารกลุ่มนี้อาจเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ยุงเข้าหาคนไม่เท่ากัน แต่ไม่ได้แปลว่าทุกคนที่มีสารสูงจะถูกยุงกัดเสมอไป

ถึงอย่างนั้น ยุงก็ไม่ได้ตามกลิ่นผิวอย่างเดียว ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ (CDC) อธิบายว่าหนวดของยุงรับรู้คาร์บอนไดออกไซด์จากลมหายใจและกระแสอากาศ ดวงตาช่วยจับการเคลื่อนไหว ส่วนอวัยวะข้างหนวดใช้รับกลิ่น

นักวิจัยให้ยุงเลือกระหว่างตัวอย่างกลิ่นผิวจากอาสาสมัคร แล้วตรวจดูว่าสารเคมีในแต่ละตัวอย่างต่างกันอย่างไร เมื่อติดตามผลในช่วงหลายปี คนที่ยุงเข้าหามากก็ยังเป็นกลุ่มเดิม

กรดคาร์บอกซิลิกเป็นชื่อรวมของสารเคมีหลายชนิด บางชนิดเป็นสารที่ผิวหนังผลิตออกมาและมีส่วนทำให้เกิดกลิ่นผิว นักวิจัยจึงวัดระดับของสารกลุ่มนี้ แต่ยังไม่ฟันธงว่าสารชนิดใดเป็นตัวหลัก เหตุใดแต่ละคนจึงมีระดับต่างกัน งานนี้ยังตอบไม่ได้

แต่ผลนี้ตอบได้แค่เรื่องยุงลายบ้านในสภาพทดลอง นักวิจัยดูว่ายุงเลือกกลิ่นผิวแบบไหน ไม่ได้ตามดูว่าใครถูกกัดบ่อยในชีวิตจริง เพราะนอกห้องทดลองยังมีคนรอบข้างและสภาพแวดล้อมเข้ามาเกี่ยวข้อง จึงยังฟันธงไม่ได้ว่าใครจะโดนกัดมากกว่า หรือยุงชนิดอื่นจะเลือกเหมือนกันไหม งานนี้ไม่ได้ทดสอบกรุ๊ปเลือด เรื่อง “เลือดหวาน” จึงยังสรุปไม่ได้

ถ้าใครคิดจะเปลี่ยนสบู่ อาหาร หรือวิธีดูแลผิวเพื่อกันยุง งานนี้ยังตอบไม่ได้ เพราะไม่ได้ทดลองวิธีเหล่านั้น ผู้วิจัยระบุว่าความรู้เรื่องกลิ่นผิวอาจช่วยพัฒนาสารไล่ยุงให้มีประสิทธิภาพขึ้นในอนาคต

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th