ทำไมกล้วยที่สุกแล้วถึงเร่งให้ลูกอื่นสุกตาม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

กล้วยหนึ่งลูกเริ่มเหลืองก่อน ผ่านไปไม่นาน ลูกอื่นในหวีก็เริ่มนิ่มและมีจุดดำ เห็นแบบนี้แล้วเหมือนกล้วยส่งสัญญาณถึงกัน ทั้งที่วางนิ่ง ๆ อยู่บนโต๊ะ

กล้วยที่ขายในร้านมักเก็บเกี่ยวตอนแก่แต่ยังเขียว แล้วค่อยบ่มให้สุกก่อนวางขาย ระหว่างสุก แป้งในเนื้อเปลี่ยนเป็นน้ำตาล เนื้อนิ่มลง และเปลือกเปลี่ยนสี อุณหภูมิก็มีผลว่าการเปลี่ยนแปลงจะเร็วหรือช้า

ตัวเร่งสำคัญคือเอทิลีน ก๊าซที่ผลไม้สร้างขึ้นเองเมื่อกำลังสุก กล้วยที่กำลังสุกปล่อยเอทิลีนมากกว่ากล้วยแก่ที่ยังเขียว เมื่อก๊าซไปถึงกล้วยลูกอื่น ก็ช่วยกระตุ้นให้กระบวนการสุกเดินต่อ จึงเห็นกล้วยในหวีเดียวกันสุกไล่ ๆ กัน

ศูนย์วิจัยหลังการเก็บเกี่ยวของมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เดวิส ระบุว่า กล้วยพันธุ์การค้าส่วนใหญ่ตอบสนองต่อเอทิลีน ในห้องบ่มควบคุมอาจใช้ก๊าซ 100–150 ส่วนในล้านส่วน นาน 24–48 ชั่วโมง ที่อุณหภูมิ 15–20 องศาเซลเซียส เพื่อให้กล้วยสุกสม่ำเสมอ เงื่อนไขนี้ใช้กับห้องบ่ม ไม่ใช่ปริมาณที่กล้วยหนึ่งหวีบนโต๊ะปล่อยออกมา

แล้วก๊าซจากกล้วยจะทำให้ของที่วางข้างกันสุกตามหมดไหม? ไม่เสมอไป ผลไม้และผักแต่ละชนิดไวต่อเอทิลีนไม่เท่ากัน บางชนิดเปลี่ยนเร็วเมื่อได้รับก๊าซ ขณะที่บางชนิดตอบสนองน้อยกว่า ผักใบหลายชนิดก็ไวต่อเอทิลีนและอาจเสื่อมเร็วขึ้นเมื่อเก็บใกล้แหล่งก๊าซ

ถ้าต้องการเก็บผักใบให้สดนานขึ้น ควรแยกจากกล้วยที่สุกจัด แนวทางจัดเก็บของศูนย์ฯ แนะนำให้แยกพืชผลที่ปล่อยเอทิลีนออกจากกลุ่มที่ไวต่อก๊าซ โดยเฉพาะในพื้นที่เก็บที่อากาศถ่ายเทน้อย ที่บ้านจึงวางกล้วยสุกห่างจากผักใบหรือผลไม้ที่อยากเก็บไว้นานได้

ถ้าจะให้กล้วยสุกช้าลง ให้แยกหวีที่สุกจัดออกจากลูกเขียว ส่วนผักใบควรเก็บห่างจากกล้วยสุก แต่ผลที่ได้ยังขึ้นกับอุณหภูมิและการระบายอากาศด้วย

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th