ทำไมเราเลิกได้กลิ่นน้ำหอมที่ฉีดเอง ทั้งที่คนอื่นยังได้กลิ่น?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ฉีดน้ำหอมใหม่ ๆ แล้วได้กลิ่นชัด แต่ผ่านไปพักหนึ่งเจ้าของกลับดมข้อมือแทบไม่รู้สึก ขณะที่เพื่อนเพิ่งเดินเข้าห้องยังทักว่ากลิ่นแรงอยู่ ความต่างนี้อาจทำให้ฉีดซ้ำโดยไม่จำเป็นหรือรบกวนคนใกล้ตัว แม้อยู่ในห้องเดียวกัน ทำไมเจ้าของถึงได้กลิ่นน้อยกว่าคนที่เพิ่งเข้ามา?

เมื่อจมูกสัมผัสกลิ่นเดิมต่อเนื่อง การรับรู้กลิ่นนั้นอาจลดลงชั่วคราว เรียกว่า “การปรับตัวต่อกลิ่น” เจ้าของน้ำหอมจึงอาจรู้สึกว่ากลิ่นจาง ทั้งที่คนรอบข้างยังได้กลิ่นอยู่ การที่เราไม่ได้กลิ่นไม่ได้ยืนยันว่ากลิ่นหายไปจากเสื้อผ้าหรือห้องแล้ว

คนที่เพิ่งเข้ามาในห้องเริ่มสัมผัสกลิ่นนั้นทีหลัง จึงอาจรับรู้ได้ชัดกว่าคนที่อยู่กับกลิ่นมานาน นี่เป็นคำอธิบายจากระยะเวลาที่สัมผัส ไม่ใช่กฎตายตัว เพราะความเข้ม ระยะห่าง และความไวต่อกลิ่นต่างกัน

งานทดลองในวารสาร Chemical Senses ปี 2014 ให้ผู้เข้าร่วม 20 คนซึ่งมีการรับกลิ่นปกติสูดอากาศที่มีกลิ่น 2 ชนิดต่อเนื่อง จนแต่ละคนรายงานว่าไม่รับรู้กลิ่นนั้นแล้ว จากนั้นนักวิจัยทดสอบกลิ่นเดิมอีกครั้งหลังเว้นช่วงพักต่างกัน การทดลองนี้ควบคุมการสัมผัสกลิ่นในห้อง ไม่ได้ทดสอบน้ำหอมที่ฉีดบนผิว

ผลทดลองพบว่าเวลาจนผู้เข้าร่วมรับรู้กลิ่นลดลงต่างกันตามชนิดและความเข้มข้นของกลิ่น เมื่อเพิ่มความเข้มข้น ใช้เวลานานขึ้นกว่าจะถึงจุดที่รับรู้ไม่ชัด ส่วนกลิ่นหนึ่งทำให้ผู้เข้าร่วมชินเร็วกว่ากลิ่นอีกชนิด ผลนี้จึงไม่รองรับการกำหนดเวลาตายตัวว่าน้ำหอมทุกกลิ่นจะจางจากการรับรู้เมื่อผ่านไปกี่นาที

เมื่อพักนานขึ้น ผู้เข้าร่วมให้คะแนนกลิ่นเดิมที่กลับมาสูงขึ้น สอดคล้องกับการรับรู้ที่ฟื้นหลังหยุดสัมผัส แต่ผลนี้ไม่ได้กำหนดว่าต้องรอกี่นาทีก่อนดมน้ำหอมบนผิวอีกครั้ง

ถ้าตัวเองเริ่มไม่ได้กลิ่น ก็ยังสรุปไม่ได้ว่าน้ำหอมหมดไปแล้ว ถ้าดมข้อมือซ้ำแล้วยังไม่ได้กลิ่น อย่าเพิ่งฉีดเพิ่ม ลองเว้นจากกลิ่นเดิมหรือถามคนที่เพิ่งเข้ามาแทน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th