นิ้วมือเหี่ยวย่นหลังแช่น้ำ เกิดจากอะไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

หลังล้างจานหรือว่ายน้ำนาน ๆ ปลายนิ้วมักย่นเป็นร่อง แม้เช็ดมือแล้วก็ยังเห็นอยู่พักหนึ่ง บางคนคิดว่าผิวอมน้ำจนพอง แต่ทำไมรอยย่นจึงเกิดเด่นที่ปลายนิ้ว และร่างกายเปลี่ยนอะไรตรงนั้น?

รอยย่นเห็นชัดบริเวณผิวด้านฝ่ามือและฝ่าเท้าที่ไม่มีขน โดยเฉพาะปลายนิ้วซึ่งใช้สัมผัสสิ่งของ งานวิจัยอธิบายว่าระบบประสาทอัตโนมัติทำให้หลอดเลือดเล็กใต้ผิวหดตัว จนผิวด้านบนยุบเป็นร่อง จึงไม่ใช่เพียงผิวดูดน้ำแล้วพองขึ้น

งานวิจัยหนึ่งเสนอว่าร่องเหล่านี้อาจพาน้ำออกจากจุดที่นิ้วแตะวัตถุ คล้ายร่องยางรถที่ช่วยระบายน้ำจากถนน แนวคิดนี้เป็นสมมติฐานหนึ่งที่นำไปทดสอบ ไม่ใช่คำอธิบายที่ยืนยันแล้ว

งานทดลองปี 2013 ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Biology Letters ให้ผู้เข้าร่วมหยิบและย้ายวัตถุที่จมอยู่ในน้ำ พบว่าเมื่อปลายนิ้วย่นจะจัดการวัตถุเปียกได้เร็วกว่า ตอนย้ายวัตถุแห้งกลับไม่พบความต่าง ผลนี้สนับสนุนความเป็นไปได้ว่ารอยย่นอาจช่วยตอนจับของเปียก การทดลองจับเวลาการย้ายวัตถุ จึงบอกเรื่องความเร็วในงานนั้น แต่ไม่ได้วัดตรง ๆ ว่ารอยย่นเพิ่มแรงเสียดทานหรือทำให้จับของเปียกทุกชนิดมั่นคงขึ้น

แต่งาน PLOS ONE ปี 2014 ซึ่งทดลองกับคน 40 คน ไม่พบว่ารอยย่นช่วยให้หยิบวัตถุเปียกคล่องขึ้น หรือเปลี่ยนความไวต่อสัมผัสในแบบทดสอบ

งาน PLOS ONE ปี 2021 วิเคราะห์ข้อมูลจากผู้เข้าร่วม 516 คน พบว่ากลุ่มปลายนิ้วย่นใช้แรงบีบน้อยกว่ากลุ่มนิ้วเปียกแต่ไม่ย่น ระหว่างภารกิจบีบอุปกรณ์ให้ได้แรงตามเส้นที่เห็นบนหน้าจอ งานนี้วัดการควบคุมแรงจับ ไม่ใช่การหยิบวัตถุเปียกแบบงานก่อนหน้า

หลักฐานเรื่องประโยชน์ของรอยย่นจึงยังให้คำตอบไม่ตรงกัน สิ่งที่รู้ชัดกว่าคือการย่นเกี่ยวข้องกับระบบประสาทและหลอดเลือด ส่วนข้อเสนอว่าช่วยจับของเปียกได้ดีขึ้นยังต้องดูตามชนิดของงานทดลอง ไม่ควรเหมารวมว่าทุกคนจะจับของลื่นได้ถนัดขึ้น

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th