วิธีอ่านภาพพระอาทิตย์ตกบนดาวอังคาร เมื่อสีฟ้าอยู่ชิดดวงอาทิตย์

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ภาพพระอาทิตย์กำลังลับขอบฟ้าบนดาวอังคารมักมีฉากหลังสีส้มหม่นและพื้นดินสีสนิม แต่ใกล้ดวงอาทิตย์กลับเห็นแถบฟ้าเทา ภาพชวนให้สงสัยว่ายานสำรวจถ่ายสีเพี้ยน หรือท้องฟ้าบนดาวแดงเปลี่ยนสีตามมุมมองกันแน่

NASA อธิบายสาเหตุไว้ชัด: ฝุ่นละเอียดในบรรยากาศดาวอังคารกระเจิงแสงสีน้ำเงินไปข้างหน้าได้ดีกว่าแสงสีแดง เมื่อดวงอาทิตย์อยู่ต่ำ แสงฟ้าจึงปรากฏเป็นวงแคบใกล้ดวงอาทิตย์ ไม่ได้กลายเป็นสีของท้องฟ้าทั้งผืน

ดาวอังคารมีบรรยากาศบางและมีฝุ่นละเอียด แสงจึงผ่านตัวกลางต่างจากโลก NASA ระบุว่าท้องฟ้ากลางวันออกส้มแดง แต่ยามเย็นมีสีฟ้าเทารอบดวงอาทิตย์ สีจึงต่างกันตามจุดที่มอง

ลองเทียบกับโลก โมเลกุลอากาศกระจายแสงสีน้ำเงินไปหลายทิศ จึงทำให้ท้องฟ้ากลางวันดูฟ้า เมื่อดวงอาทิตย์ต่ำ แสงผ่านอากาศมากขึ้น สีแดงและเหลืองจึงเด่นกว่า ส่วนฝุ่นบนดาวอังคารกระจายแสงต่างออกไป ทำให้เห็นวงฟ้าเทาเฉพาะรอบดวงอาทิตย์

ภาพ Opportunity ผ่านการปรับเทียบ ไม่ใช่ภาพดิบจากกล้อง: ยานใช้ฟิลเตอร์อินฟราเรด เขียว และม่วง ก่อนทีมงานประกอบสีให้ใกล้สิ่งที่ตามนุษย์อาจเห็น จึงควรอ่านคำอธิบายวิธีสร้างภาพควบคู่กัน

NASA ยังระบุว่าเห็นโทนฟ้าใกล้ดวงอาทิตย์ในภาพจากยาน Pathfinder และ Viking ด้วย ปรากฏการณ์นี้จึงไม่ได้อยู่ในภาพชุดเดียว ส่วนความสว่างและเฉดสีเป๊ะ ๆ ยังขึ้นกับสภาพฝุ่นและวิธีบันทึกภาพ

ในภาพ Opportunity ชุดหนึ่ง NASA เปรียบเทียบว่ามีฝุ่นในฟ้าเกือบสองเท่าของช่วงที่ Pathfinder ถ่ายภาพในปี 1997 จนดวงอาทิตย์ดูสลัวลงมาก ตัวเลขนี้เป็นเงื่อนไขของภาพชุดนั้น ไม่ใช่ค่าคงที่ของดาวอังคารทุกวัน จึงไม่ควรใช้ภาพเดียวแทนสีและแสงของทุกพระอาทิตย์ตก

เมื่อเห็นภาพดาวอังคาร ลองแยกสีท้องฟ้ารอบนอกออกจากวงแสงชิดดวงอาทิตย์ จะเข้าใจว่าฝุ่นละเอียดทำให้เกิดแถบฟ้าเทาเฉพาะจุด ขณะที่ภูมิประเทศยังคงมีสีสนิม

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th