สีเขียวของนกแก้วไม่ได้มาจากสีเดียว

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ขนนกแก้วสีเขียวสดดูเหมือนมีสีเดียวเคลือบอยู่ทั่วเส้น แต่สีที่เราเห็นเกิดจากแสงซึ่งสะท้อนกลับเข้าตา ไม่ใช่จากสารสีเพียงอย่างเดียว เมื่อตรวจขนใกล้ ๆ นักวิจัยพบว่าภายในเส้นขนมีทั้งชั้นที่สะท้อนแสงและส่วนที่กรองแสง ทำงานประกบกันอยู่

ในขนของนกแก้วอเมซอนที่นักวิจัยศึกษา โครงสร้างจิ๋วช่วยสะท้อนแสงช่วงน้ำเงินอมเขียว ขณะที่เม็ดสีเหลืองดูดกลืนแสงสีน้ำเงินบางส่วน แสงที่กลับออกมาจึงเหลือช่วงที่ตาเห็นเป็นสีเขียว จึงไม่ใช่การผสมสีเหลืองกับสีฟ้าแบบสีน้ำ แต่เป็นการกรองแสงก่อนสะท้อนกลับออกมา

นกแก้วมีเม็ดสีเฉพาะกลุ่มหนึ่งซึ่งทำให้ขนเป็นสีเหลืองหรือแดงได้ นักวิจัยเรียกกลุ่มนี้ว่า “พซิตตาโคฟุลวิน” ชื่อยาวนี้ไม่จำเป็นต้องจำก็ได้ ประเด็นคือเม็ดสีเหลืองทำหน้าที่เป็นตัวกรองแสง โดยลดแสงสีน้ำเงินที่ผ่านเข้าและออกจากชั้นขนบางส่วน

ส่วนสีไม่ได้อยู่แค่ในเม็ดสี ภายในก้านขนมีโครงสร้างพรุนละเอียด ซึ่งสะท้อนแสงบางช่วงกลับมา งานทดลองใช้การวัดแสงและกล้องจุลทรรศน์ตรวจขนจากนกแก้วอเมซอนหลายชนิด จึงเห็นว่าขนสีเขียวมีทั้งส่วนสะท้อนแสงและชั้นเม็ดสีประกบกัน

ลองเทียบกับบริเวณขนสีน้ำเงินในตัวอย่างที่ศึกษา เมื่อไม่มีชั้นเม็ดสีเหลืองมาดูดกลืนแสงสีน้ำเงิน โครงสร้างจิ๋วก็สะท้อนช่วงสีน้ำเงินออกมาให้เห็นเด่นกว่า ส่วนบริเวณสีเขียวมีเม็ดสีเหลืองช่วยกรองแสง จึงดูเขียวขึ้น แม้แต่ในขนชิ้นเดียวกัน ส่วนต่าง ๆ ก็มีสีไม่เหมือนกันได้

การเห็นสีเขียวจึงไม่ใช่หลักฐานว่าขนนกแก้วทุกชนิดใช้สูตรเดียวกัน งานชิ้นนี้วัดขนจากนกแก้วอเมซอนบางชนิด และอธิบายโครงสร้างกับเม็ดสีที่พบ ไม่ได้ตรวจขนของนกแก้วทุกสายพันธุ์ สีของนกชนิดอื่นอาจเกิดจากเม็ดสีหรือโครงสร้างแบบต่างออกไป

ครั้งหน้าที่เห็นนกแก้วสีเขียวสด ลองนึกถึงชั้นขนที่ทำงานร่วมกัน: ส่วนหนึ่งสะท้อนแสง อีกส่วนคอยกรองแสงที่ไม่ต้องการ สีเขียวจึงเกิดจากวิธีที่ขนจัดแสงก่อนส่งกลับเข้าตา ไม่ใช่แค่มีเม็ดสีเขียวทาอยู่บนเส้นขน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th