“มาลัยครุย” มาลัยโบราณสุดวิจิตรแห่งราชสำนัก สู่มรดกงานฝีมืออันทรงคุณค่า

       หากมาลัยทั่วไปคุ้นตาในรูปแบบสำหรับคล้องคอหรือถือบูชา “มาลัยครุย” หรือมาลัยเปียสะพายแล่ง กลับมีความโดดเด่นด้วยขนาดใหญ่ที่ออกแบบสำหรับสวมสะพายพาดบ่าคล้ายการห่มสไบเฉียง ประดับประดาด้วยชายอุบะระย้ารอบพวงอย่างงดงามและประณีต

องค์ประกอบและความประณีตของมาลัยครุย

• ตัวพวง: ใช้มาลัยกลมขนาดใหญ่ร้อยด้วยดอกมะลิ ดอกพุด ใบแก้ว หรือกลีบกุหลาบ จะเลือกใช้ดอกไม้ชนิดเดียวหรือร้อยสลับลายตามความคิดสร้างสรรค์ของช่าง

• ชายอุบะ: ประดับด้วยอุบะตุ้งติ้งและอุบะไทยทรงเครื่องจากดอกรัก ดอกจำปี หรือดอกจำปา ห้อยระบายรอบทั้งด้านนอกและด้านใน เพิ่มความอ่อนช้อยและมีมิติพลิ้วไหว

  

เกร็ดประวัติศาสตร์จากราชสำนัก

        หลักฐานทางประวัติศาสตร์ระบุว่ามาลัยครุยมีความเกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมในราชสำนัก โดยหนังสือวัฒนธรรมไทย ชุดการจัดดอกไม้สด ระบุว่าเจ้าคุณพระประยูรวงศ์ (เจ้าคุณจอมมารดาแพ) เป็นผู้คิดประดิษฐ์ขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 นอกจากนี้ยังปรากฏหลักฐานในหนังสือตำนานว่าวพนันฯ ของพระยาภิรมย์ภักดี ว่าเคยพระราชทานเป็นรางวัลแก่ผู้ชนะการแข่งขันว่าวพนัน ณ สนามสวนดุสิต และในสมัยรัชกาลที่ 6 ยังมีการนำมาใช้ประกอบเครื่องแต่งกายโขน สะท้อนถึงความงามที่เชื่อมโยงกับศิลปะการแสดงไทย

        แม้ปัจจุบันมาลัยครุยจะเป็นงานฝีมือที่หาชมได้ยากเนื่องจากต้องอาศัยความชำนาญ ความอดทน และใช้เวลากว่าจะสำเร็จลุล่วง แต่คุณค่าของมาลัยครุยไม่ได้มีเพียงแค่ความงามภายนอก หากแต่เป็นมรดกทางศิลปหัตถกรรมชั้นสูงและหลักฐานทางวัฒนธรรมการประดับกายของไทยที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์

https://www.tiktok.com/@baanbaiseebywayu/video/7617034573075008786