สมัยก่อนคนกินข้าววันละ 2 มื้อ แล้วมื้อเที่ยงมาไง ใครเป็นคนคิด

สมัยก่อนคนกินข้าววันละ 2 มื้อ แต่มื้อเที่ยงมาไง

 

ถ้าย้อนไป 300 ปีก่อน ไม่มีใครรู้จักคำว่ามื้อเที่ยง

 

คนไทย คนจีน คนฝรั่ง กินข้าววันละ 2 มื้อเหมือนกันหมด

 

สมัยก่อนกิน 2 มื้อยังไง

สมัยก่อน ในช่วงก่อนราชวงศ์ฉิน คนโบราณกินแค่ 2 มื้อจริงๆ เพราะผลิตภาพต่ำ

​

มื้อแรกเรียกว่า 朝食 หรือ 饔 ประมาณ 9 โมงเช้า เทียบเท่ามื้อเช้า+เที่ยงปัจจุบัน มื้อที่สองเรียกว่า 哺食 หรือ 飧 ประมาณ 4 โมงเย็น กินเสร็จไม่นานฟ้าก็มืดก็พักผ่อน

 

เพราะผลิตภาพต่ำ ที่ดินต้องใช้แรงคน ไม่มีเมล็ดพันธุ์ดี ไม่มีปุ๋ย ไม่มีสารเคมี ผลผลิตต่ำมาก คนทั่วไปพอประทังความหิวได้ก็ดีแล้ว ไม่มีอาหารเหลือพอสำหรับ 3 มื้อ

​

บวกกับสมัยนั้นไม่มีไฟฟ้า มืดแล้วต้องนอน ทำตามพระอาทิตย์ขึ้น พระอาทิตย์ตก ทำงานตั้งแต่พระอาทิตย์ขึ้นจนพระอาทิตย์ตก

คิดภาพชาวนาไทยสมัยก่อน

 

ตื่นตี 5 ไปทำนา กินข้าวมื้อแรกตอน 9 โมง เป็นข้าวเหนียวกับแจ่ว ปลาร้า ห่อไปกินที่ทุ่งนา

 

แล้วทำงานต่อยาวๆ จนบ่าย 4 กลับบ้านมากินมื้อที่ 2 เป็นมื้อใหญ่ กินกับครอบครัว แล้วนอน 1 ทุ่มเพราะไม่มีไฟฟ้า

 

ระหว่างวันถ้าหิวก็กินกล้วยปิ้ง มะม่วง ข้าวโพดต้มรองท้องไป

 

กินแบบนี้มาตั้งแต่สมัยสุโขทัย อยุธยา จนถึงรัชกาลที่ 5

 

มื้อเย็นเป็นมื้อสำคัญที่สุด

มื้อใหญ่ของวันจะตกอยู่ในมื้อเย็นที่ทุกคนในครอบครัวจะล้อมวงรับประทานอาหารร่วมกัน มื้อเย็นเป็นมื้อสำคัญยาวนาน

แล้วมื้อเที่ยงมาจากไหน ใครคิด

 

มื้อเที่ยงเพิ่งมีมาแค่ 200 ปีนี้เอง มาจากโรงงาน

คือก่อนหน้านี้ ในครอบครัวเกษตรกร การกินอาหารมื้อเช้าและเย็นในบ้านเป็นเรื่องปกติมาตั้งแต่หลังปฏิวัติการเกษตร การเกิดขึ้นของการปฏิวัติอุตสาหกรรมและการทำงานโรงงาน มันมากับสิ่งใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อนในประวัติศาสตร์มนุษย์อย่างการพักเที่ยง และเนื่องจากการทำงานในโรงงานนั้นหนัก การพักเที่ยงแรงงานก็ต้องเติมอาหารเข้าร่างกาย และนี่เลยเป็นที่มาของสิ่งที่เราเรียกว่ามื้อเที่ยงในปัจจุบัน

​

ประวัติศาสตร์ของกฎการกิน 3 มื้อ แนวคิดนี้เริ่มแพร่หลายในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม เพื่อจัดระเบียบเวลาทำงานและเวลาพักของพนักงานโรงงานให้ตรงกัน

เมื่อก่อนคนทำนา ทำตามใจตัวเอง หิวก็กิน

 

แต่พอมีโรงงานที่อังกฤษเมื่อปี 1760 คนต้องตื่น 6 โมงเช้า เข้าโรงงาน 7 โมง ทำงานหน้าเครื่องจักร ห้ามหยุด

 

เจ้าของโรงงานเลยต้องกำหนดว่า ให้พักกินข้าวตอนเที่ยงตรง 30 นาที ทุกคนพักพร้อมกัน แล้วกลับมาทำงานต่อถึง 6 โมงเย็น

 

เลยเกิดคำว่า Lunch Break หรือพักเที่ยงขึ้นมาครั้งแรกในโลก

 

แล้วมาไทยตอนไหน

 

มาไทยตอนรัชกาลที่ 5 - 6 ตอนไทยเริ่มมีข้าราชการ มีห้างฝรั่ง

ข้าราชการที่ต้องทำงานตามเวลาราชการที่แน่นอน ประกอบกับการเป็นเสมียนในห้างฝรั่งได้กลายเป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับผู้ที่ไม่ต้องการเป็นข้าราชการ ปัจจัยทั้งสองนี้ได้กลายเป็นแรงผลักสำคัญให้เกิดความจำเป็นที่จะต้องรับประทานอาหารนอกบ้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาหารมื้อกลางวัน

เมื่อก่อนข้าราชการไทยกินข้าวจากบ้านห่อไป

 

แต่พอต้องทำงาน 8 โมงเช้า เลิก 4 โมงเย็น เหมือนฝรั่ง ก็ต้องกินเที่ยงที่ทำงาน

 

ร้านข้าวแกง ร้านก๋วยเตี๋ยวรอบกระทรวง รอบสีลม เยาวราชเลยเกิดขึ้นมาเพื่อขายมื้อเที่ยงโดยเฉพาะ

 

โรงเรียนก็เหมือนกัน พอมีโรงเรียนประถมแห่งชาติ เด็กต้องอยู่โรงเรียนทั้งวัน ก็ต้องมีมื้อเที่ยงให้เด็ก

 

ทำไมตอนนี้เรากิน 3 มื้อแล้วหิวตรงเวลาตลอด

 

นักวิทยาศาสตร์บอกว่าไม่ใช่เพราะร่างกายต้องการ แต่เพราะสมองจำเวลาได้

ความรู้สึกหิวที่เกิดขึ้นตรงเวลาเป๊ะๆ อาจไม่ใช่สัญญาณเตือนว่าพลังงานหมด แต่มันคือการทำงานของฮอร์โมนความหิว ที่จดจำพฤติกรรมของเราจนกลายเป็นความเคยชิน

ถ้าเรากินเที่ยงทุกวันตอน 12.00 น. ฮอร์โมนหิวจะหลั่งตอน 11.50 น. ทุกวัน ถึงแม้เราจะไม่หิวจริงๆ ก็ตาม

 

คนโบราณที่กิน 2 มื้อ ร่างกายก็ชินกับ 2 มื้อ ไม่ได้หิวระหว่างวัน

 

สรุป

 

สมัยก่อนกิน 2 มื้อ เพราะข้าวมีน้อย ไม่มีไฟฟ้า ทำงานตามพระอาทิตย์ มื้อแรก 9 โมง มื้อสอง 4 โมง

มื้อเที่ยงเพิ่งมีเมื่อ 200 ปีก่อน พร้อมโรงงานอุตสาหกรรมในอังกฤษ เจ้าของโรงงานคิดค้นการพักเที่ยงเพื่อให้คนงานมีแรงทำงานต่อ

มาไทยตอนมีข้าราชการ มีห้างฝรั่ง มีโรงเรียน คนต้องออกจากบ้านทั้งวัน เลยต้องกินกลางวันนอกบ้าน ร้านข้าวแกงเลยเกิดขึ้น

 

จริงๆ ร่างกายมนุษย์ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้กิน 3 มื้อ เราถูกโรงงานออกแบบให้กิน 3 มื้อต่างหาก