ทำไมถ้ำเลสเตโกดอนจึงมีน้ำขึ้นลงเหมือนอยู่ริมทะเล?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ถ้ำเลสเตโกดอน อำเภอทุ่งหว้า จังหวัดสตูล เป็นทางน้ำคดเคี้ยวที่พายเรือลอดใต้ภูเขาหินปูนได้หลายกิโลเมตร เมื่ออยู่ข้างในมีเพียงเพดานหิน ผิวน้ำ และแสงจากปากถ้ำที่ค่อย ๆ ไกลออกไป แต่ระดับน้ำไม่ได้อยู่นิ่งเหมือนแอ่งปิด

บางช่วงระดับน้ำเปลี่ยนจนผู้พายต้องฟังคำแนะนำคนพื้นที่ ชื่อ “ถ้ำเล” จึงชวนสงสัยว่า น้ำทะเลเดินทางเข้าไปใต้ภูเขาได้อย่างไร

ถ้ำแห่งนี้มีทางน้ำเชื่อมถึงป่าชายเลนและทะเล ปากด้านตะวันตกออกสู่ลำธารน้ำกร่อยที่ไหลผ่านป่าชายเลนและรับอิทธิพลจากน้ำทะเลขึ้นลงทุกวัน ส่วนด้านตะวันออกมีลำธารน้ำจืดไหลเข้าถ้ำ จึงเป็นส่วนหนึ่งของระบบน้ำที่ต่อถึงภายนอก ไม่ใช่โพรงปิด

เมื่อน้ำทะเลหนุน ระดับน้ำบริเวณลำธารตรงปากถ้ำฝั่งตะวันตกเปลี่ยน และส่งอิทธิพลต่อระดับน้ำในถ้ำ ขณะเดียวกันลำธารน้ำจืดก็ไหลมาจากอีกด้าน ระดับที่เห็นจึงขึ้นกับทั้งน้ำทะเลและน้ำไหล ไม่ได้แปลว่าน้ำเค็มถึงทุกมุมหรือผิวน้ำขึ้นลงพร้อมกันตลอดแนว งานศึกษาระบุว่าถ้ำชายฝั่งแห่งนี้ได้รับอิทธิพลจากน้ำขึ้นลง

ภายในมีอุโมงค์หินคดเคี้ยวหลายช่วงที่มาบรรจบกัน ก่อนออกสู่ลำธารกร่อยและป่าชายเลน จึงเป็นทางน้ำต่อเนื่องจากภูเขาไปชายฝั่ง มากกว่าแอ่งที่ขังอยู่ในโพรง

ชื่อสเตโกดอนมาจากฟอสซิลช้างโบราณที่พบในพื้นที่ เดิมเรียกถ้ำวังกล้วย ก่อนตั้งชื่อตามฟันกรามสเตโกดอนที่ค้นพบในปี 2551 งานธรณีวิทยาระบุว่าบริเวณนี้เคยอยู่เหนือระดับทะเลในสมัยไพลสโตซีน แต่ไม่ได้แปลว่าสเตโกดอนอาศัยในถ้ำที่มีน้ำทะเลท่วมเหมือนปัจจุบัน

ระดับน้ำมีผลต่อการลอดผ่านทางแคบและการจัดรอบเรือ ผู้เที่ยวจึงควรเช็กสภาพน้ำกับผู้จัดนำเที่ยวหรือหน่วยงานท้องถิ่นก่อนเดินทาง ไม่ควรกะจากระดับน้ำที่ชายหาดอย่างเดียว เพราะเส้นทางในถ้ำยังรับน้ำจากลำธารและคดเคี้ยว

จากปากถ้ำอาจเห็นเพียงน้ำไหลเข้าใต้ภูเขา แต่ระบบนี้เชื่อมทั้งน้ำจืด ทางถ้ำ และลำธารกร่อยที่เปิดสู่ทะเล ถ้ำเลสเตโกดอนจึงทำให้เห็นว่าชายฝั่งอาจทอดลึกเข้าไปใต้ภูเขาได้