ขึ้นเงินเดือนแล้ว ทำไมภาษีหัก ณ ที่จ่ายไม่เพิ่มตามสัดส่วน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

พอเห็นเงินเดือนปรับขึ้น หลายคนลบยอดเก่าออกจากยอดใหม่เพื่อกะเงินเข้าบัญชี แต่สลิปยังมีภาษี ประกันสังคม และเงินสะสม จึงเหลือเงินสุทธิไม่ตรงกับส่วนต่างเงินเดือน

ภาษีที่เพิ่มน้อยหรือมากกว่าคาดไม่ได้แปลว่าคำนวณผิดเสมอ เงินเดือนกับภาษีใช้ฐานคนละแบบ และยอดหักรายเดือนยังไม่ใช่ภาษีสุดท้ายของปี

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรายเดือนเป็นยอดประมาณภาษีทั้งปีจากรายได้และค่าลดหย่อนที่คาดไว้ แล้วแบ่งหักตามรอบจ่าย จึงไม่มีเปอร์เซ็นต์ตายตัวที่ต้องเพิ่มตามเงินเดือน

กรมสรรพากรให้ฝ่ายจ่ายเงินนำค่าจ้างรายเดือนคูณ 12 เพื่อประมาณรายได้ทั้งปี แล้วหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนที่แจ้ง คำนวณภาษีตามขั้นและหารตามงวดจ่าย เมื่อรายได้เปลี่ยนต้องคำนวณใหม่

เงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรกยกเว้น ส่วนเกินเริ่มเสีย 5% และช่วงถัดไปใช้อัตราสูงขึ้น การอยู่ฐาน 10% จึงไม่ได้แปลว่าเงินเดือนทุกบาทเสีย 10%

เงินเดือนหักค่าใช้จ่ายได้ 50% สูงสุด 100,000 บาท และมีลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ยังมีสิทธิอื่นตามข้อมูลที่แจ้ง ฐานภาษีจึงไม่ใช่เงินเดือนรวม

สมมติเงินเดือนเท่าเดิมครบปี ไม่มีโบนัสหรือรายได้อื่น และใช้ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท: เงินเดือน 30,000 บาทรวมปี 360,000 หักค่าใช้จ่าย 100,000 และลดหย่อนแล้ว เหลือเงินได้สุทธิ 200,000 บาท ภาษีทั้งปีราว 2,500 บาท

ถ้าเงินเดือน 31,000 บาทครบปี รายได้รวม 372,000 เงินได้สุทธิ 212,000 ภาษีราว 3,100 บาท เพิ่ม 600 บาททั้งปี หรือเฉลี่ยเดือนละ 50 บาท เงินเดือนเพิ่ม 3.3% แต่ภาษีทั้งปีเพิ่ม 24% เพราะคิดจากเงินได้สุทธิในแต่ละขั้น ไม่ได้คิดอัตราเดียวจากเงินเดือนทั้งหมด

ถ้าขึ้นเงินเดือนกลางปี นายจ้างคำนวณยอดหักใหม่เมื่อรายได้เปลี่ยน โบนัสหรือค่าล่วงเวลาก็มีผล และปลายปีอาจปรับให้ใกล้ภาษีจากรายได้จริง จึงเห็นยอดบางงวดต่างจากเดือนก่อน

แยกภาษีจากประกันสังคมและกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ตรวจเงินเดือน โบนัส งวดจ่าย และลดหย่อนที่แจ้ง หากไม่ตรงให้ขอรายละเอียด พร้อมเก็บหนังสือรับรอง 50 ทวิไว้เทียบตอนยื่นแบบ