ทำไมเปอร์เซ็นต์ในกราฟรวมกันไม่พอดี 100%?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ในตารางผลสำรวจอาจเห็นสามหมวดเป็น 33.3%, 33.3% และ 33.3% รวมด้วยเครื่องคิดเลขได้ 99.9% พอขาดไป 0.1 จุดเปอร์เซ็นต์ หลายคนจึงสงสัยว่าข้อมูลหายหรือคนทำกราฟบวกผิด

ถ้าหมวดเหล่านี้แยกกันชัดและครอบคลุมทุกคำตอบ ค่าจริงควรรวมเป็น 100% สาเหตุหนึ่งที่ทำให้ตัวเลขบนจอคลาดคือ แต่ละช่องถูกปัดเศษก่อนแสดงผล แล้วผู้อ่านนำค่าที่สั้นลงมาบวกกัน

ลองดูค่าก่อนปัดเศษ: 33.34% + 33.34% + 33.32% เท่ากับ 100% พอปัดแต่ละหมวดเหลือทศนิยมหนึ่งตำแหน่ง ทั้งสามกลายเป็น 33.3% รวมที่เห็นจึงเหลือ 99.9% เศษเล็ก ๆ ถูกตัดออกทีละบรรทัด

หกหมวดที่แบ่งเท่ากันมีค่าจริงหมวดละ 16.666…% เมื่อแสดงเป็น 16.7% แล้วบวกหกครั้ง จะได้ 100.2% การปัดจึงทำให้ยอดที่เห็นสูงหรือต่ำกว่า 100% ได้

เมื่อปัดถึงทศนิยมตำแหน่งเดียว ค่าคลาดของแต่ละหมวดไม่เกิน 0.05 จุดเปอร์เซ็นต์ เศษที่ถูกปัดขึ้นหรือลงสะสมกันได้เมื่อมีหลายหมวด ผลรวมที่แสดงจึงเหลื่อมจากยอดที่คำนวณด้วยค่าเต็ม

Ofqual หน่วยงานกำกับคุณวุฒิในอังกฤษ ระบุว่าคำนวณเปอร์เซ็นต์จากค่าที่ยังไม่ปัด แล้วค่อยแสดงผล โดยปกติเป็นทศนิยมหนึ่งตำแหน่ง จึงเตือนว่าเปอร์เซ็นต์ที่เผยแพร่อาจรวมกันไม่พอดี 100% จากการปัดเศษ

สำนักงานสถิติแรงงานสหรัฐฯ ยกตัวอย่างค่าจริง 4.15 กับ 3.66 รวมเป็น 7.81 แต่ค่าที่ปัดแล้วคือ 4.2 กับ 3.7 ซึ่งรวมได้ 7.9 ขณะที่ยอดรวมแสดงเป็น 7.8 การคำนวณยอดจากค่าก่อนปัดจึงแม่นกว่าการบวกตัวเลขที่เห็น

ตัวเลขเกิน 100% อาจเกิดจากแบบสอบถามที่ให้เลือกได้หลายข้อ ส่วนยอดต่ำกว่า 100% อาจมีคำตอบ “ไม่ระบุ” หรือ “อื่น ๆ” ที่ไม่ได้แสดง ควรดูหมายเหตุใต้ตารางและตรวจว่าหมวดทับซ้อนกันหรือไม่ก่อนสรุปว่าเกิดจากการปัดเศษ

เวลาอ่านกราฟ ให้เช็กฐานคำนวณ จำนวนตำแหน่งทศนิยม และวิธีเลือกหมวด ถ้าหมายเหตุระบุว่าปัดเศษ ยอด 99.9% หรือ 100.2% อาจเป็นผลของการแสดงตัวเลข ไม่ใช่หลักฐานว่าข้อมูลผิด