ทำไมไฟถนน LED บางดวงถึงกลายเป็นสีม่วง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

กลางคืนบางถนนมีโคมสีขาวเรียงกัน แต่มีเพียงดวงหนึ่งฉายม่วงจนคนขับหันไปมอง สีนี้ทำให้สงสัยว่าเป็นหลอดพิเศษ หรือมีบางอย่างในโคมเปลี่ยนไป

ความต่างที่เกิดเฉพาะบางต้นชวนให้มองที่ตัวโคม เพราะหลอดข้างกันอยู่ในสภาพแวดล้อมเดียวกัน แต่ให้สีไม่เหมือนกัน

ในโคมบางรุ่น ชั้นฟอสฟอร์สีเหลืองที่ช่วยเปลี่ยนแสงจากชิป LED สีน้ำเงินให้เป็นสีขาวแยกออกจากชิป เมื่อชั้นนี้หลุด แสงสีน้ำเงินหรือม่วงจึงลอดออกมาให้เห็น

LED สีขาวบางแบบเริ่มจากชิปสีน้ำเงิน แล้วใช้ชั้นสารเรืองแสงหรือฟอสฟอร์สีเหลืองช่วยเปลี่ยนสีของแสงที่มองเห็นให้ใกล้สีขาว หากชั้นนี้อยู่ในตำแหน่ง แสงจากหลายส่วนจะผสมกันเป็นสีขาวตามที่ออกแบบไว้

เมื่อชั้นเคลือบแยกจากชิป ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า delamination หรือการแยกชั้น ผู้ให้บริการไฟฟ้ารายงานว่าเป็นข้อบกพร่องการผลิตของโคมบางชุด ข้อมูลที่เปิดอ่านไม่ได้ระบุสาเหตุย่อย จึงไม่มีหลักฐานให้สรุปว่าเกิดจากความร้อน ฝุ่น หรือไฟตก

ในตัวอย่างที่ Manitoba Hydro บันทึกไว้เมื่อปี 2022 โคมบางชุดที่มีปัญหาถูกจำหน่ายให้ผู้ให้บริการหลายแห่ง และหน่วยงานบอกว่าเปลี่ยนโคมสีม่วงไปแล้วมากกว่า 1,000 ดวง ณ เวลานั้น หน้าเว็บเตือนว่าข้อมูลอาจเก่า ตัวเลขนี้จึงเป็นประวัติของพื้นที่และช่วงเวลาดังกล่าว ไม่ใช่ยอดทั่วโลกหรือจำนวนปัจจุบัน

สีม่วงเพียงอย่างเดียวจึงยังยืนยันรุ่นหรือสาเหตุไม่ได้ โคมบางแห่งอาจตั้งใจใช้สีเฉพาะงาน หรือใช้เทคโนโลยีต่างจากตัวอย่างนั้น การตรวจสอบต้องดูชนิดอุปกรณ์ ผู้ผลิต และข้อมูลของหน่วยงานที่ติดตั้ง

ถ้าเจอโคมสีม่วงในเส้นทางที่ใช้ประจำ จดตำแหน่งหรือหมายเลขเสาแล้วแจ้งหน่วยงานท้องถิ่นหรือผู้ดูแลไฟถนนให้ตรวจได้ รุ่นโคมกับประวัติการติดตั้งช่วยตอบได้ชัดกว่าการคาดเดาจากภาพถ่าย

แสงม่วงจึงเป็นเบาะแสให้ตรวจอุปกรณ์ ไม่ใช่หลักฐานว่าไฟถนนทุกดวงที่เปลี่ยนสีเสีย หรือทั้งเส้นทางต้องเปลี่ยนระบบ