เสียงจิ้งหรีดใช้บอกอุณหภูมิได้จริงไหม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

หลังฝนหยุด เสียงจิ้งหรีดจากพุ่มไม้บางคืนดังถี่จนชวนให้คิดว่าอากาศอุ่นขึ้น ความเชื่อนี้มีพื้นฐานจากการสังเกตจริง เพราะอุณหภูมิสัมพันธ์กับจังหวะร้องของจิ้งหรีด

สูตรนับเสียงเพื่อคำนวณอุณหภูมิที่เห็นในอินเทอร์เน็ตใช้กับเสียงทุกชนิดและทุกพื้นที่ได้ตรง ๆ หรือเปล่า?

เสียงช่วยประเมินอุณหภูมิได้คร่าว ๆ เมื่อรู้ชนิดจิ้งหรีดและสภาพแวดล้อม NOAA แนะนำให้เก็บข้อมูลในพื้นที่จริง เพื่อหาสมการที่เหมาะกับบริเวณนั้น

จิ้งหรีดตัวผู้สร้างเสียงด้วยการขยับปีกให้เสียดสีกัน อากาศอุ่นทำให้จังหวะร้องถี่ขึ้นในช่วงหนึ่ง ความสัมพันธ์นี้เป็นที่มาของ กฎของดอลแบร์ (Dolbear’s law) ที่ใช้เสียงประมาณอุณหภูมิ

สูตรตัวอย่างจาก NOAA ให้นับเสียงใน 15 วินาทีแล้วบวก 40 เพื่อประมาณองศาฟาเรนไฮต์ Amos Dolbear เผยแพร่ข้อสังเกตนี้ในปี 1897 โดยไม่ได้ระบุชนิดแมลงชัดเจน นักวิจัยจึงคาดว่าอาจเป็นจิ้งหรีดต้นไม้หิมะ สูตรนี้ต้องระวังเมื่อนำไปใช้กับชนิดอื่น

งานทดลองปี 1985 ของ John A. Doherty พบว่า Gryllus bimaculatus ร้องถี่ขึ้นตามอุณหภูมิช่วง 15–24 องศาเซลเซียส แต่จังหวะร้องไม่เพิ่มตามอุณหภูมิในช่วง 24–33 องศาเซลเซียส ผลจึงขึ้นกับช่วงอุณหภูมิและชนิดของจิ้งหรีด

เสียงรอบบ้านในไทยอาจมาจากแมลงหลายกลุ่มพร้อมกัน ส่วนอาคาร ลม และฝนอาจทำให้อุณหภูมิตรงจุดฟังต่างจากที่สถานีอากาศวัด NOAA ระบุว่าชนิด ภูมิภาค และตำแหน่งที่อยู่ทำให้สูตรประมาณต่างกัน

ถ้าอยากลอง ให้เลือกเสียงกลุ่มเดิม นับ 15 วินาที แล้วจดอุณหภูมิจากเทอร์โมมิเตอร์ใกล้จุดฟัง ทำซ้ำในวันที่อากาศต่างกันและบันทึกฝนหรือลมไว้ด้วย NOAA แนะนำข้อมูลอย่างน้อย 10 ค่าอุณหภูมิก่อนทำกราฟหาความสัมพันธ์ของพื้นที่นั้น

ผลเหมาะกับการสังเกตธรรมชาติ มากกว่าการใช้แทนพยากรณ์อากาศหรือเครื่องวัดที่ต้องการความแม่นยำ เสียงบอกแนวโน้มได้ตามชนิดแมลงและสภาพแวดล้อมที่เรากำลังฟัง