ทำไมหน้าบ้านในแม่สะเรียงมีซุ้มรูปปราสาทช่วงออกหว่า?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ช่วงออกหว่า บ้านหลายหลังในแม่สะเรียงมีซุ้มรูปปราสาทอยู่หน้าประตู ตำแหน่งหน้าบ้านทำให้เกิดคำถามว่าเหตุใดประเพณีออกพรรษาของชาวไทใหญ่จึงสร้างซุ้มไว้ตรงทางเข้านี้

“ออกหว่า” เป็นภาษาไทใหญ่ หมายถึงการออกจากฤดูฝน เทศบาลตำบลแม่สะเรียงระบุว่าประเพณีนี้ตรงกับวันออกพรรษา ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 และสืบทอดมานานกว่า 600 ปีตามข้อมูลของเทศบาล การเตรียมงานจึงเริ่มก่อนวันพิธีหลายวัน

ตามคติของเทศกาล ซุ้มหน้าบ้านเป็นพื้นที่ต้อนรับการเสด็จกลับของพระพุทธเจ้า หลังจากเสด็จไปโปรดพระมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เทศบาลเรียกซุ้มนี้ว่า ซุ้มราชวัตร หรือปราสาทรับเสด็จพระพุทธเจ้า ส่วนชาวไทใหญ่เรียกว่า “กยองเข่งปุด”

ซุ้มทำเป็นทรงปราสาท ประดับด้วยโคมไฟหูกระต่าย ดอกไม้ ต้นกล้วย ต้นอ้อย ช่อตุง และประทีปโคมไฟ เทศบาลระบุเครื่องตกแต่งเหล่านี้ไว้เป็นส่วนของซุ้มหน้าบ้าน ซึ่งทำให้ทางเข้าบ้านกลายเป็นพื้นที่ต้อนรับตามคติของเทศกาล

เทศบาลแบ่งซุ้มออกเป็นสองระดับ บ้านแต่ละหลังทำซุ้มขนาดพอเหมาะกับทางเข้าของตน ขณะที่ซุ้มราชวัตรศูนย์กลางเป็นงานที่ชุมชนช่วยกันจัดทำ ครอบครัวจึงมีส่วนร่วมในขนาดหน้าบ้านของตัวเอง และชุมชนก็มีจุดกลางร่วมกัน

การเตรียมซุ้มมีจังหวะต่างกัน บ้านแต่ละหลังเริ่มทำซุ้มก่อนงานออกหว่า 3–5 วัน ส่วนซุ้มราชวัตรศูนย์กลางจะจัดทำล่วงหน้าอย่างน้อยสองวันก่อนวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 11 เทศบาลระบุกรอบเวลาของซุ้มทั้งสองประเภทแยกกัน บ้านแต่ละหลังจึงไม่จำเป็นต้องเริ่มในวันเดียวกัน

สำหรับปี 2569 เทศบาลกำหนดจัดงานระหว่างวันที่ 25–27 ตุลาคม วันที่ 25 เปิดลานวัฒนธรรมที่วัดอุทยาราม (วัดจองสูง) วันที่ 26 มีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการหน้าสถานีตำรวจภูธรแม่สะเรียง และวันที่ 27 มีขบวนแห่เทียนเหงพร้อมประกวดธิดาออกหว่า หากจะเดินทางไปชม ควรเลือกวันให้ตรงกับกิจกรรมที่สนใจและตรวจประกาศเทศบาลก่อนออกเดินทาง