ทำไม SSD 1 TB จึงแสดงพื้นที่ไม่ถึง 1,000 GB

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

บนกล่อง SSD พกพาเขียน 1 TB แต่พอเสียบคอมพิวเตอร์กลับเห็น 931 GB ในหน้า This PC ตัวเลขที่หายไปเกือบ 70 GB ทำให้สงสัยว่าไดรฟ์มีความจุไม่ครบ ทั้งที่ยังไม่ได้คัดลอกไฟล์ลงไป

เลขบนกล่องกับเลขใน Windows ใช้หน่วยคนละวิธี จึงดูเหมือนพูดถึงพื้นที่คนละก้อน

คำตอบคือ 1 TB บนฉลากหมายถึง 1,000,000,000,000 ไบต์ ส่วน Windows นับทุก 1,073,741,824 ไบต์เป็นหนึ่งหน่วยที่เรียกว่า GB จึงแสดงปริมาณเดิมราว 931 GB ข้อมูลไม่ได้หายไป 69 GB; เป็นจำนวนไบต์เดิมที่ถูกเขียนด้วยหน่วยคนละฐาน

ผู้ผลิตไดรฟ์นับแบบ ฐานสิบ: 1 GB คือ 1,000,000,000 ไบต์ และ 1 TB คือ 1,000 GB หรือหนึ่งล้านล้านไบต์ เมื่อนำหนึ่งล้านล้านไปหารด้วย 1,073,741,824 จะได้ประมาณ 931.3 GB

ถ้าใช้ชื่อหน่วยฐานสองให้ตรงกว่า ค่านั้นคือประมาณ 931.3 GiB ส่วน TB บนฉลากยังคงเป็นหนึ่งล้านล้านไบต์ครบถ้วน Seagate ยกตัวอย่างตรงกันว่าไดรฟ์ 1 TB จะแสดงประมาณ 931 GB ใน Windows

GB กับ GiB จึงไม่ได้เป็นจำนวนเท่ากันเป๊ะ: GB ใช้ฐาน 1,000 ส่วน GiB ใช้ฐาน 1,024 ยกกำลังสาม ในหน้าจอ Windows อาจเห็นคำว่า GB ทั้งที่เป็นการนับแบบฐานสอง จุดนี้ทำให้ตัวเลขดูเหมือนหายไป ทั้งที่ข้อมูลตั้งต้นเป็นจำนวนไบต์เดียวกัน

ลองนึกถึงระยะทางเดียวกันที่รายงานเป็นกิโลเมตรหรือไมล์ ตัวเลขเปลี่ยนตามหน่วย แต่ระยะจริงไม่ได้สั้นลง เช่นเดียวกับการแสดง 931 GB ซึ่งไม่ได้หมายความว่าผู้ผลิตใส่พื้นที่มาไม่ครบ

อีกเรื่องที่ควรแยกคือ “ความจุรวม” กับ “พื้นที่ว่าง” หลังฟอร์แมตแล้วพาร์ทิชันระบบหรือไฟล์ที่มีอยู่จะกินพื้นที่บางส่วน ค่า 931 GB เป็นค่าประมาณหลังแปลงหน่วย ไม่ใช่คำรับรองว่าทุกเครื่องต้องเหลือพื้นที่ว่างเท่ากัน

หากตัวเลขรวมต่ำกว่านี้มาก ให้เปิด Disk Management ดูว่ามีพื้นที่ยังไม่จัดสรรหรือพาร์ทิชันอื่นหรือไม่ แล้วเทียบความจุรวมกับรุ่นที่ซื้อก่อน หากหน้าจอบอกพื้นที่ว่าง ให้หักไฟล์ที่บันทึกและส่วนที่ระบบใช้ออกด้วย