ทำไมเสียงร้องฮี้ของม้าจึงมีทั้งเสียงสูงและต่ำ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เสียงร้องม้ามักมีโทนสูงแหลมอยู่เหนือเสียงต่ำคล้ายคำราม ฟังเหมือนเสียงสองชั้นดังในลมหายใจเดียว ทั้งที่มีเส้นเสียงชุดเดียว ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น?

สัตว์ตัวใหญ่มักมีอวัยวะกำเนิดเสียงขนาดใหญ่และเปล่งเสียงต่ำกว่า แต่ม้ากลับมีเสียงแหลมแทรกในเสียงร้อง นักวิจัยจึงตรวจว่าเสียงนี้มาจากเส้นเสียงเหมือนเสียงพูด หรือเกิดจากกลไกอีกแบบในคอ

คำตอบจากงานวิจัยปี 2026 คือเสียงต่ำเกิดจากเส้นเสียงสั่น ส่วนเสียงสูงเป็นเสียงผิวปากที่เกิดจากลมในกล่องเสียง ทั้งสองแหล่งทำงานพร้อมกัน ปรากฏการณ์ที่มีองค์ประกอบเสียงพื้นฐานสองความถี่ในเสียงร้องเดียวเรียกว่า “ไบโฟเนชัน”

ทีมวิจัยใช้กล้องส่องผ่านจมูกม้า ภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ การวิเคราะห์เสียง และการทดสอบกล่องเสียงที่นำออกมาศึกษา การทดลองกับฮีเลียมช่วยตรวจว่าโทนสูงมีลักษณะเป็นเสียงผิวปากหรือไม่ ข้อมูลจากกล้องขณะม้ามีชีวิตช่วยดูการทำงานจริง ส่วนกล่องเสียงแยกชิ้นช่วยทดสอบกลไกโดยตรง

เสียงต่ำอยู่ราว 200 เฮิรตซ์ ส่วนเสียงสูงเกิน 1,000 เฮิรตซ์ ทั้งสองไม่ได้เกิดจากเสียงสะท้อน แต่มีแหล่งกำเนิดคนละกลไก: เส้นเสียงสั่นสร้างโทนต่ำ ขณะที่ลมในกล่องเสียงสร้างเสียงหวีดสูงพร้อมกัน

ม้าไม่ได้เป่าลมผ่านริมฝีปากเหมือนคนผิวปาก กลไกหวีดอยู่ภายในกล่องเสียง เมื่อลมผ่านช่องเปิดบริเวณนั้นจึงเกิดโทนสูงซ้อนกับเสียงต่ำจากเส้นเสียง กลายเป็นเสียงร้องเดียวที่มีสองความถี่ โทนสูงและต่ำจึงเกิดซ้อนกัน ไม่ได้สลับร้องทีละเสียง

AP ระบุว่าหนูบางชนิดมีเสียงผิวปากจากกล่องเสียงเช่นกัน แต่ม้าเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่กลุ่มแรกที่พบกลไกนี้

นักวิจัยเสนอว่าเสียงสององค์ประกอบอาจช่วยส่งข้อมูลทางสังคมหรืออารมณ์มากกว่าหนึ่งด้านพร้อมกัน แต่การทดลองกำเนิดเสียงยังไม่ได้พิสูจน์ว่าแต่ละความถี่สื่ออะไร หน้าที่นี้จึงยังเป็นข้อเสนอ

เสียงฮี้ของม้าจึงมีทั้งชั้นต่ำและสูง เพราะกล่องเสียงสร้างความถี่จากสองกลไกพร้อมกัน เสียงคุ้นหูนี้เกิดจากทั้งการสั่นของเส้นเสียงและลมที่ผิวปากในคอ