พิกัดในมือถือเพี้ยนข้างตึกสูงเพราะอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เดินตามลูกศรบนมือถืออยู่ดี ๆ จุดสีน้ำเงินกลับกระโดดไปอีกฟุตปาธ ทั้งที่ยืนกลางแจ้ง อาการนี้มักเห็นบนถนนที่อาคารสูงเรียงชิดกัน จนชวนสงสัยว่าแผนที่พาไปผิดทางหรือเปล่า

บางครั้งจุดนิ่งทั้งที่เราเดิน หรือขยับขนานถนนทั้งที่ยังอยู่เส้นเดิม พอพ้นแนวตึกก็กลับมาตรง อาการที่เกิดเป็นช่วง ๆ ทำให้ยากจะรู้ว่าต้นตออยู่ที่แอปหรือมือถือ

สาเหตุที่พบบ่อยคืออาคารบังสัญญาณดาวเทียมบางดวง และสะท้อนสัญญาณจากดวงอื่นให้เดินทางอ้อมก่อนถึงมือถือ เครื่องรับใช้เวลาที่สัญญาณมาถึงคำนวณระยะ หากสัญญาณสะท้อนมาช้ากว่าทางตรง ระยะที่ได้ก็คลาด ตำแหน่งจึงเลื่อนได้ ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า multipath หรือสัญญาณหลายเส้นทาง

GPS ไม่ได้อ่านพิกัดสำเร็จรูปจากดาวเทียม มือถือรับสัญญาณบอกเวลาและตำแหน่งจากหลายดวง แล้วเทียบเวลาส่งกับเวลารับเพื่อหาระยะ ก่อนคำนวณตำแหน่งของเครื่อง โดยทั่วไปต้องใช้สัญญาณอย่างน้อยสี่ดวง วิธีนี้ทำงานได้ดีเมื่อรับสัญญาณตรงจากหลายทิศ แต่บนถนนแคบระหว่างตึก ท้องฟ้าถูกบังบางส่วนและมีสัญญาณสะท้อนปะปน

เมื่อระยะจากดาวเทียมบางดวงผิด การคำนวณตำแหน่งรวมก็เอียงได้ ยิ่งสัญญาณที่เหลือมาจากทิศคล้ายกัน ตำแหน่งยิ่งกำหนดยาก งานวิจัยของหน่วยงานสำรวจภูมิสารสนเทศญี่ปุ่นระบุว่าตึกสูงบังสัญญาณ GNSS และ multipath ลดความแม่นยำในเมือง จึงทดลองคัดสัญญาณที่ไม่เหมาะออกก่อนคำนวณ

แอปแผนที่กับตัวรับ GPS เป็นคนละส่วนกัน เครื่องอาจคำนวณพิกัดได้ แต่ถนนหรือหมุดสถานที่ในแผนที่ก็อาจคลาด GPS.gov แยกสัญญาณสะท้อนออกจากความผิดพลาดของซอฟต์แวร์แผนที่ไว้ชัดเจน การเห็นจุดผิดจึงยังบอกไม่ได้ว่าเป็นปัญหาจากมือถือหรือข้อมูลแผนที่

ถ้าจุดกลับมาตรงหลังเดินพ้นแนวอาคาร ลองหยุดในที่เห็นท้องฟ้าเปิดแล้วดูอีกครั้ง หากยังเพี้ยนในหลายสถานที่หรือกลางพื้นที่โล่ง ค่อยตรวจการตั้งค่าตำแหน่งกับแอป การสังเกตว่าคลาดเฉพาะย่านตึกสูงหรือเกิดทุกที่ช่วยแยกปัญหาสัญญาณจากปัญหาเครื่องได้