แก๊สโซฮอล์ 95 ทำไมบางปั๊มราคาต่างกันครึ่งบาท

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เวลาเข้าปั๊ม คนขับบางคนอาจเห็นป้ายราคาของแก๊สโซฮอล์ 95 ต่างกัน แม้จะอยู่ไม่ไกลกันและเลือกน้ำมันชนิดเดียวกัน ส่วนต่างเพียงไม่กี่สิบสตางค์ดูเล็กต่อหนึ่งลิตร แต่ยอดรวมยิ่งต่างเมื่อเติมมาก

ก่อนหาสาเหตุ ต้องแยกแก๊สโซฮอล์ 95 ทั่วไปออกจากสูตรพรีเมียม และเทียบราคาในวันเดียวกันด้วย เพราะน้ำมันคนละสูตรหรือป้ายที่อัปเดตคนละเวลาอาจทำให้เข้าใจผิดได้

ตารางราคามาตรฐานของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน ณ วันที่ 18 ตุลาคม 2569 ระบุว่า แก๊สโซฮอล์ 95 ของ PTT และ BCP อยู่ที่ลิตรละ 41.44 บาท ส่วน SHELL อยู่ที่ 41.94 บาท ต่างกัน 50 สตางค์ต่อลิตร หรือ 20 บาทเมื่อเติม 40 ลิตร ตัวเลขนี้เป็นราคาอ้างอิงเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล ไม่ใช่ใบเสร็จของทุกสถานีทั่วประเทศ

ราคาหน้าปั๊มไม่ได้มีแค่ต้นทุนน้ำมันจากโรงกลั่น สนพ. อธิบายโครงสร้างราคาขายปลีกไว้ 8 ส่วน ตั้งแต่ราคาเนื้อน้ำมัน ภาษีสรรพสามิตและภาษีเทศบาล เงินเข้าออกกองทุนน้ำมัน เงินกองทุนอนุรักษ์พลังงาน ภาษีมูลค่าเพิ่มของราคาขายส่ง ไปจนถึงค่าการตลาดและภาษีมูลค่าเพิ่มของค่าการตลาด

ค่าการตลาดมักถูกเข้าใจว่าเป็นกำไรของบริษัททั้งหมด แต่คำอธิบายของ สนพ. รวมค่าใช้จ่ายหลายอย่างไว้ด้วย เช่น คลังน้ำมัน การขนส่ง การก่อสร้างและดูแลสถานี การส่งเสริมการขาย และบุคลากร ส่วนหนึ่งจึงเป็นต้นทุนดำเนินงาน อีกส่วนเป็นกำไร ราคาที่เห็นจึงสะท้อนองค์ประกอบทั้งระบบ ไม่ได้บอกคุณภาพน้ำมันจากตัวเลขเพียงอย่างเดียว

แล้วทำไมตารางจึงมีบางแบรนด์สูงกว่าอีก 50 สตางค์? ข้อมูลสาธารณะที่เปิดดูยืนยันได้ว่าราคาอ้างอิงต่างกัน แต่ไม่ได้แจกแจงว่าความต่างของแต่ละแบรนด์เกิดจากต้นทุนหรือค่าการตลาดส่วนใดเท่าไร จึงไม่ควรฟันธงว่าเป็นเพราะยี่ห้อหนึ่งบวกกำไรมากกว่า หรือแปลว่าน้ำมันอีกยี่ห้อด้อยกว่า

พื้นที่ก็มีผลกับราคาที่จ่ายจริง ตาราง สนพ. ระบุว่าเป็นราคามาตรฐานในกรุงเทพฯ นนทบุรี ปทุมธานี และสมุทรปราการ และยังไม่รวมภาษีบำรุงท้องถิ่น ราคาหน้าปั๊มในจังหวัดอื่นจึงอาจต่างออกไป อีกทั้งราคาประกาศเป็นข้อมูลอ้างอิง ไม่ใช่ราคาที่รัฐกำหนดให้ทุกสถานีขายเท่ากัน

ถ้าจะเทียบให้ตรง ให้ดูชื่อสูตรน้ำมัน วันที่มีผล และพื้นที่เดียวกันก่อน แล้วค่อยคูณส่วนต่างต่อ ลิตร กับจำนวนลิตรที่จะเติม กรณีต่างกัน 50 สตางค์ เติม 40 ลิตรก็ประหยัดหรือเพิ่ม 20 บาท สาเหตุเฉพาะของแต่ละแบรนด์ต้องอาศัยข้อมูลต้นทุนรายบริษัท