ตัวเลข 1 Pbps ของสายเคเบิลใต้ทะเลต่างจากเน็ตบ้านอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ข่าวสายเคเบิลใต้ทะเล Petal ของ Meta ระบุตัวเลขความจุไว้ที่ 1 Pbps หรือ 1,000,000 Gbps ฟังแล้วเหมือนบ้านที่ใช้แพ็กเกจ 1 Gbps จะได้เน็ตแรงขึ้นเป็นล้านเท่าเมื่อสายนี้เปิดใช้งาน แต่ตัวเลขสองชุดนี้กำลังพูดถึงคนละระดับของเครือข่าย

ก่อนเทียบกันต้องดูตัวอักษรท้ายหน่วยก่อน b ตัวเล็กคือ bit ส่วน B ตัวใหญ่คือ byte และ 1 byte มี 8 bits ตามหน่วยมาตรฐาน Peta เป็นคำนำหน้าฐานสิบเท่ากับ 10¹⁵ ดังนั้น 1 Pbps จึงเท่ากับ 1,000 Tbps หรือ 1,000,000 Gbps หากแปลงเป็นหน่วย byte จะได้ 125 TB ต่อวินาทีในทางคณิตศาสตร์ แต่การแปลงนี้ยังไม่ได้บอกว่าอุปกรณ์ใดจะรับข้อมูลได้เร็วเท่านั้น

คำตอบสำคัญคือ 1 Pbps ของ Petal เป็น ความจุรวมของระบบสายข้ามทวีป สำหรับขนข้อมูลจำนวนมหาศาลระหว่างโครงข่าย ไม่ใช่ ความเร็วที่ผู้ใช้คนเดียวได้รับ ตัวเลขระดับสายเคเบิลจึงเอาไปเทียบตรง ๆ กับแพ็กเกจอินเทอร์เน็ตบ้านไม่ได้

ลองนึกถึงถนนหลายช่องทางที่เชื่อมเมืองสองฝั่ง ความสามารถรองรับรถทั้งหมดต่อช่วงเวลาหนึ่งไม่ใช่ความเร็วที่รถคันเดียววิ่งได้ สายใต้น้ำก็คล้ายกัน มันรวมช่องทางส่งสัญญาณหลายชุดไว้ในระบบเดียวเพื่อรองรับผู้ให้บริการ ศูนย์ข้อมูล และการสื่อสารข้ามประเทศจำนวนมากพร้อมกัน

Petal เชื่อมสหรัฐอเมริกากับฝรั่งเศสเป็นระยะทางราว 7,000 กิโลเมตร Meta ระบุว่าระบบนี้คาดว่าจะเริ่มให้บริการในปี 2029 และความจุ 1 Pbps จะเป็นสองเท่าของสายใต้น้ำที่ล้ำหน้าที่สุดในระยะทางใกล้เคียงกัน ข้อมูลนี้เป็นเป้าหมายของระบบที่กำลังสร้าง ไม่ใช่ความเร็วที่เปิดให้ใช้งานแล้วในตอนนี้

เหตุผลที่เพิ่มความจุได้มากคือการใช้ใยแก้วนำแสงแบบสองแกนในเส้นใยเดียว แต่ละแกนส่งสัญญาณแสงแยกกันและให้สัญญาณเดินทางสวนทางกันได้ Meta ระบุว่า Petal ใช้โครงสร้าง 24 คู่ของใยแก้วแบบสองแกน ซึ่งมีความสามารถเทียบเท่าการใช้ใยแก้วแกนเดี่ยว 48 คู่ แนวทางนี้เพิ่มทางส่งข้อมูลโดยไม่ต้องเพิ่มจำนวนเส้นใยและพลังงานในสัดส่วนเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากสายข้ามมหาสมุทรยังต้องผ่านสถานีขึ้นฝั่ง โครงข่ายภาคพื้นดิน จุดเชื่อมต่อของผู้ให้บริการ และสายที่ลากเข้าบ้าน ก่อนมาถึงเราเตอร์หรือโทรศัพท์ แต่ละช่วงมีขีดจำกัดของตัวเอง ความเร็วที่เห็นจริงจึงขึ้นกับแพ็กเกจ อุปกรณ์ สัญญาณ Wi-Fi เส้นทางที่ข้อมูลเลือกใช้ และปลายทางที่กำลังเชื่อมต่อด้วย

ตัวอย่างแพ็กเกจเน็ตบ้านที่ Kapook รวบรวมเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2569 มีตัวเลขตั้งแต่ 300 Mbps ไปจนถึง 1 Gbps ในหลายค่าย ตัวเลขเหล่านี้เป็นอัตราบริการของลูกค้าปลายทาง ส่วน 1 Pbps เป็นความจุระดับโครงข่ายที่รวมการรับส่งของผู้ใช้และบริการจำนวนมาก จึงเป็นคนละมาตรวัดแม้จะใช้หน่วย bits ต่อวินาทีเหมือนกัน

สายใต้น้ำยังสำคัญเพราะเชื่อมโครงข่ายระหว่างทวีป ITU ระบุว่าสายสื่อสารใต้ทะเลรองรับข้อมูลมากกว่า 99 เปอร์เซ็นต์ของทราฟฟิกข้อมูลทั่วโลก เมื่อความจุของเส้นทางหลักเพิ่มขึ้น ผู้ให้บริการก็มีพื้นที่รองรับความต้องการจากวิดีโอ คลาวด์ และบริการออนไลน์ที่โตขึ้น แต่ผลต่อผู้ใช้แต่ละบ้านจะเกิดขึ้นผ่านการจัดการโครงข่ายและบริการของผู้ให้บริการ ไม่ได้แปลงเป็นสปีดแพ็กเกจโดยอัตโนมัติ

ดังนั้น 1 Pbps ไม่ได้หมายความว่าเจ้าของมือถือหรือบ้านจะดาวน์โหลดไฟล์ได้ด้วยความเร็วระดับนั้น Petal คือทางส่งข้อมูลขนาดใหญ่ระหว่างประเทศ ส่วนความเร็วที่เราใช้ยังถูกกำหนดจากช่วงสุดท้ายของเส้นทางถึงอุปกรณ์ด้วย ตัวเลขใหญ่นี้จึงบอกขนาดของโครงสร้างพื้นฐาน ไม่ใช่สปีดที่ปรากฏบนหน้าจอทดสอบเน็ตของแต่ละคน