แอปหาคู่คัดกรองคนด้วยฐานะจริงแค่ไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ในแอปหาคู่ทั่วไป คนปัดซ้ายเพราะรูปไม่ถูกใจ ปัดขวาเพราะชอบรอยยิ้ม แต่ในจินตนาการของตลาดพรีเมียม เกมอาจเริ่มตั้งแต่ยังไม่เห็นหน้า โปรไฟล์ไม่ได้วางรูปทริปเที่ยวหรือเพลงโปรด แต่อาจถูกแทนด้วยอาชีพ เครือข่าย การศึกษา และตัวเลขที่บอกว่าอีกฝ่ายใช้ชีวิตระดับไหน

ภาพทำนอง “เงินไม่ถึงก็ไม่ต้องคุย” ฟังดูโหด แต่ความต้องการหาคนที่มีฐานะหรือวิถีชีวิตใกล้กันมีอยู่จริง เพราะความรักระยะยาวพัวพันกับค่าใช้จ่าย หนี้ เป้าหมายชีวิต ที่อยู่อาศัย และภาระครอบครัวอย่างหลีกไม่พ้น

แต่ข้อเท็จจริงสำคัญคือ แอปชื่อดังอย่าง Raya และ The League ไม่ได้ประกาศว่าต่อ API ธนาคารเพื่อดูยอดเงินฝาก หรือดึงเครดิตบูโรมาใช้ปัดคนทิ้ง สิ่งที่ตรวจในโลกจริงมักเป็นความน่าเชื่อถือของตัวตน อาชีพ ความสมบูรณ์ของโปรไฟล์ การรับรองจากสมาชิก และความเหมาะกับชุมชน มากกว่าการตั้งด่านว่าใครต้องมีเงินกี่ล้าน

คำว่า Exclusive ไม่ได้แปลว่าเช็กบัญชีทุกเจ้า

Raya เป็นชุมชนสมาชิกสำหรับเดต เน็ตเวิร์ก และมิตรภาพ ผู้สมัครต้องยื่นใบสมัครและผ่านการพิจารณาโดยอัลกอริทึมร่วมกับคณะกรรมการ สมาชิกเดิมหรือคนรู้จักในเครือข่ายมีผลต่อการสมัครได้ เว็บไซต์ของ Raya ระบุด้วยซ้ำว่า การอวดความมั่งคั่งอย่างต่อเนื่องไม่ใช่สิ่งที่มองหา เงินมากหรือน้อยไม่ใช่ “สกุลเงิน” ของชุมชนนี้

The League ก็ใช้ระบบสมัครและคิวรอ พร้อมการยืนยันผ่าน LinkedIn อีเมลที่ทำงาน อีเมลสถาบันการศึกษา หรือ Doximity จุดประสงค์ที่บริษัทอธิบายคือคัดคนที่ตั้งใจคบจริงและยืนยันว่าเป็นตัวจริง ไม่ใช่เปิดสมุดบัญชีให้ระบบดู

อย่างไรก็ดี การคัดด้วยงาน การศึกษา วงสังคม หรือภาพลักษณ์ ก็ยังสร้างประตูแบบเดียวกันในอีกภาษาหนึ่ง คนที่มีอาชีพมั่นคง มีโปรไฟล์สวย หรือมีเพื่อนในเครือข่ายมาก ย่อมเข้าใกล้ประตูนั้นได้ง่ายกว่า แม้ไม่มีช่องให้กรอกยอดเงินก็ตาม

มีบริการที่ยอมพูดเรื่องฐานะตรง ๆ

ตลาดไม่ได้มีแค่แอปที่พูดเรื่อง “คนคุณภาพ” แบบกว้าง ๆ แอปญี่ปุ่นชื่อ Hills high โฆษณาระบบคัดกรองทางการเงิน โดยระบุว่าตรวจเอกสารเกี่ยวกับรายได้ อาชีพ และการศึกษา แล้วแสดงเป็นป้ายยืนยันบนโปรไฟล์ นี่คือการนำสถานะทางเศรษฐกิจเข้ามาเป็นคุณสมบัติของตลาดเดตอย่างเปิดเผย

อีกด้านหนึ่ง บริการบางรายใช้คำว่า “bank-level verification” เพื่อสื่อถึงความปลอดภัยของกระบวนการยืนยันตัวตน คำนี้ไม่ควรถูกตีความเองว่าแอปได้เห็นยอดเงินในบัญชี เพราะการยืนยันตัวตนผ่านเทคโนโลยีการเงิน กับการนำข้อมูลสินทรัพย์มาจัดอันดับคู่เดต เป็นคนละเรื่อง และมีความเสี่ยงด้านความเป็นส่วนตัวต่างกันมาก

ดังนั้นภาพแอปที่เชื่อมธนาคาร ตรวจเครดิตบูโร แล้วตัดสิทธิ์คนที่เงินไม่ถึงสิบล้าน ยังเป็นภาพขยายจากความกังวลเรื่อง “ความรักถูกตีราคา” มากกว่าจะเป็นพฤติกรรมที่ยืนยันได้ของ Raya หรือ The League ในข้อมูลสาธารณะที่ตรวจพบ

รักที่เหมือนคัดหุ้น จะช่วยหรือทำร้ายใคร

ฝ่ายที่สนับสนุนมองว่าการคุยเรื่องฐานะตั้งแต่ต้นคือความตรงไปตรงมา คนสองคนที่มีรายได้ ภาระหนี้ และมาตรฐานการใช้ชีวิตห่างกันมาก อาจทะเลาะกันในเรื่องเดิมภายหลัง การคัดกรองจึงเหมือนลดเวลาลองผิดลองถูก โดยเฉพาะคนที่ทำงานหนักและต้องการคู่ชีวิตที่วางแผนอนาคตใกล้เคียงกัน

แต่ปัญหาเริ่มขึ้นทันทีที่รายได้ถูกใช้แทนคำอธิบายทั้งหมดของคนคนหนึ่ง เงินบอกความสามารถในการจ่ายค่าอาหารมื้อนี้ได้ แต่มันไม่รับรองความซื่อสัตย์ ความรับผิดชอบ เวลาที่พร้อมให้กัน หรือวิธีรับมือในวันที่ชีวิตพัง ยิ่งระบบให้คะแนนสถานะอย่างแข็งทื่อ มนุษย์ก็ยิ่งถูกบีบให้แต่งโปรไฟล์เพื่อผ่านเกณฑ์ แทนที่จะบอกความจริงว่าเป็นใคร

ที่น่าคิดกว่าคือ ข้อมูลการเงินเป็นข้อมูลอ่อนไหวมาก หากแพลตฟอร์มใดขอเข้าถึงบัญชี รายได้ หรือเครดิต ผู้ใช้ควรถามให้ชัดว่าเก็บอะไร ใช้ตัดสินอะไร ส่งต่อให้ใคร เก็บนานแค่ไหน และลบออกได้หรือไม่ ความหรูหราไม่ควรกลายเป็นเหตุผลให้เรายอมมอบข้อมูลที่กระทบชีวิตได้ทั้งก้อน

การอยากมีคู่ที่รับผิดชอบเรื่องเงินไม่ใช่เรื่องน่าอาย และการพูดถึงเป้าหมายทางการเงินก่อนคบจริงจังก็อาจเป็นความซื่อตรงรูปแบบหนึ่ง แต่เส้นแบ่งอยู่ตรงการพูดคุยกันอย่างสมัครใจ กับการยอมให้แพลตฟอร์มแปลงชีวิตของเราเป็นคะแนน

สุดท้าย คนที่เข้ากันได้อาจมีเงินมากพอ ๆ กัน หรืออาจเริ่มจากจุดต่างกันมากก็ได้ สิ่งที่ทำให้ไปต่อไม่ใช่เลขศูนย์ในบัญชี แต่คือการคุยกันได้ว่าเลขนั้นมีความหมายต่อชีวิตคู่แค่ไหน โดยไม่ใช้มันปัดคุณค่าของอีกฝ่ายทิ้งตั้งแต่ยังไม่ทันได้รู้จักกัน