ตำบลคลองใหญ่และตำบลหาดเล็ก จังหวัดตราด เป็นตัวอย่างของพื้นที่ที่มีทั้งชายฝั่งทะเลและพรมแดนประเทศเพื่อนบ้าน

ทิศทางของอาณาเขตช่วยยืนยันลักษณะภูมิศาสตร์ของพื้นที่ได้ชัดเจนกว่าการดูเพียงชื่อจังหวัดจำนวนตำบลทั้งหมดที่มีลักษณะเช่นนี้ยังต้องตรวจสอบจากฐานข้อมูลแผนที่ระดับตำบลเพิ่มเติม

มีตำบลหนึ่งของไทยที่ด้านหนึ่งติดทะเล อีกด้านติดประเทศเพื่อนบ้าน

หลายคนอาจนึกว่าพื้นที่ติดทะเลกับพื้นที่ชายแดนเป็นคนละลักษณะทางภูมิศาสตร์ แต่เมื่อดูแผนที่บริเวณชายฝั่งตะวันออกของประเทศไทย จะพบว่ามีพื้นที่ที่ทั้งสองลักษณะมาบรรจบกันอยู่ในตำบลเดียว

ตัวอย่างที่มีหลักฐานจากหน่วยงานท้องถิ่น ได้แก่ตำบลคลองใหญ่ และตำบลหาดเล็ก อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด ซึ่งมีพื้นที่ติดชายฝั่งทะเลอ่าวไทยและอยู่ตามแนวชายแดนไทย–กัมพูชา

ตำบลคลองใหญ่ พื้นที่ไม่ใหญ่แต่มีอาณาเขตสองลักษณะ

ข้อมูลจากองค์การบริหารส่วนตำบลคลองใหญ่ระบุว่า ทิศตะวันออกของตำบลติดประเทศกัมพูชา ส่วนทิศตะวันตกติดชายฝั่งทะเลอ่าวไทย ขณะที่ทิศเหนือและทิศใต้ติดต่อกับตำบลไม้รูดและตำบลหาดเล็กตามลำดับ

ตำบลนี้มีพื้นที่ประมาณ 10.50 ตารางกิโลเมตร หรือราว 6,562 ไร่ และมีความยาวชายฝั่งประมาณ 11 กิโลเมตรตามข้อมูลที่หน่วยงานเผยแพร่ ลักษณะภูมิประเทศประกอบด้วยแนวภูเขา ที่ราบเชิงเขา และพื้นที่ราบริมทะเล

ข้อสังเกตคือ อาณาเขตทั้งสองด้านไม่ได้เป็นเพียงคำบรรยายว่าตำบลอยู่ใกล้ทะเลหรือใกล้ชายแดน แต่เป็นข้อมูลที่หน่วยงานท้องถิ่นระบุไว้โดยตรง

ตำบลหาดเล็กก็มีลักษณะคล้ายกัน

อีกแห่งที่มีหลักฐานชัดเจนคือ ตำบลหาดเล็ก ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของตำบลคลองใหญ่ แผนพัฒนาท้องถิ่นของเทศบาลตำบลหาดเล็กระบุว่า พื้นที่ด้านใต้ติดต่อพรมแดนประเทศกัมพูชา ด้านตะวันออกติดเทือกเขาบรรทัดตามแนวพรมแดนไทย–กัมพูชา และด้านตะวันตกติดทะเลอ่าวไทย

พื้นที่ดังกล่าวจึงเป็นตัวอย่างที่ช่วยให้เห็นว่า ลักษณะภูมิศาสตร์แบบชายฝั่งและชายแดนสามารถเกิดขึ้นพร้อมกันได้ในระดับตำบล ไม่จำเป็นต้องพิจารณาเพียงระดับจังหวัดหรืออำเภอเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม การพบสองตำบลนี้ไม่ได้หมายความว่ามีเพียงสองตำบลทั่วประเทศไทย หากต้องการหาจำนวนทั้งหมด จำเป็นต้องตรวจสอบขอบเขตการปกครองระดับตำบลเทียบกับแนวชายฝั่งและพรมแดนระหว่างประเทศอย่างเป็นระบบ

ทำไมการแยกระดับพื้นที่จึงสำคัญ

คำว่า “จังหวัดชายทะเล” ไม่ได้แปลว่าทุกตำบลในจังหวัดจะติดทะเล เช่นเดียวกับคำว่า “จังหวัดชายแดน” ที่ไม่ได้หมายความว่าทุกตำบลจะมีอาณาเขตติดประเทศเพื่อนบ้าน

การตรวจสอบคำถามนี้จึงต้องใช้ขอบเขตระดับตำบลเป็นหลัก และตรวจสอบว่าพื้นที่เดียวกันสัมผัสทั้งแนวชายฝั่งและแนวพรมแดนจริงหรือไม่ วิธีนี้ช่วยป้องกันการนับพื้นที่ที่อยู่ใกล้กันแต่ไม่ได้มีอาณาเขตติดต่อกันโดยตรง

ถ้าพบตำบลอื่นในประเทศไทยที่มีทั้งชายฝั่งทะเลและชายแดนประเทศเพื่อนบ้านในพื้นที่เดียวกัน คุณคิดว่าควรรวบรวมเป็นแผนที่พิเศษของประเทศไทย หรือจัดอันดับตามลักษณะภูมิศาสตร์แบบนี้มากกว่ากัน