ขนมจีนไม่ใช่ของจีน และไม่ใช่ขนมด้วย

ชื่ออาหารจานนี้หลอกเราถึง 2 ชั้นในคำเดียว ขนมจีนไม่ใช่ ขนม เพราะมันคืออาหารคาวจานหลัก ไม่ใช่ของหวาน และไม่ได้มาจาก จีน ด้วย แล้วชื่อนี้มาจากไหนกันแน่

คำตอบอยู่ในภาษามอญ

ทฤษฎีที่ได้รับการยอมรับกว้างขวางที่สุดบอกว่า ขนมจีน มาจากคำมอญว่า ขะนอมจิน ขะนอม หมายถึงเส้นที่จับกันเป็นจับๆ ส่วน จิน แปลว่าสุก รวมกันคือเส้นที่ทำให้สุก ซึ่งตรงกับวิธีทำพอดี เส้นข้าวที่หมักแล้วบีบลงน้ำเดือดจนสุก แล้วจับเป็นจับๆ วางเรียงกัน

หูคนไทยฟังคำมอญคำนี้เพี้ยนไปตามความคุ้นเคยของลิ้น จนกลายเป็น ขนมจีน ในที่สุด ทั้งที่ตัวอาหารไม่ได้เกี่ยวอะไรกับประเทศจีนเลย

ร่องรอยที่ยืนยันว่ามันอยู่มานานแล้ว

ชื่อ หนมจีน ปรากฏอยู่ในเสภาเรื่องขุนช้างขุนแผนตั้งแต่สมัยอยุธยา สมัยนั้นมีทั้งถนนย่านขนมจีน ตลาดขนมจีน คลองขนมจีน และวัดขนมจีนในพื้นที่อยุธยา ส่วนจดหมายเหตุสมัยรัชกาลที่ 4 (พ.ศ. 2395) ก็มีบันทึกว่ามีโรงทำขนมจีนอยู่แล้ว

ชื่อเรียกก็ต่างกันไปตามภาค คนเหนือเรียก ขนมเส้น คนอีสานเรียก ข้าวปุ้น คนใต้เรียก หนมจีน แต่คืออาหารจานเดียวกัน

มันคืออาหารงานบุญ

ตามธรรมเนียมมอญ ขนมจีนมักทำกันในงานสำคัญอย่างงานบวช งานบุญ และงานแต่งงาน เพราะทำคนเดียวไม่ไหว ข้าวต้องหมักถึง 3 วัน มีหลายขั้นตอน ต้องใช้แรงคนช่วยกันทั้งหมู่บ้าน ตั้งแต่นวดแป้ง ตำแป้ง ไปจนถึงบีบเส้น

สรุปสองชั้น

ชั้นที่แน่: ขนมจีนไม่ใช่ขนมและไม่ใช่อาหารจีน ชื่อที่ได้รับการยอมรับกว้างขวางที่สุดมาจากภาษามอญ ขะนอมจิน และอาหารจานนี้อยู่กับคนไทยมาตั้งแต่สมัยอยุธยา

ชั้นที่ยังเปิดอยู่: ที่มามอญยังมีนักวิชาการบางส่วนตั้งข้อสังเกตว่าอาจเป็นการลากเข้าความ คือสร้างคำอธิบายย้อนหลังให้ดูสมเหตุสมผล และเส้นข้าวหมักแบบนี้ก็มีอยู่ทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งโมฮิงกาของพม่า นมบัญเจาะของกัมพูชา และบุ๋นของเวียดนาม

ขนมจีนไม่ใช่จานเดียวที่ชื่อหลอก ข้าวผัดอเมริกันเกิดที่ไทย ลอดช่องสิงคโปร์มาจากชื่อร้าน ส่วนขนมโตเกียวก็เกิดที่กรุงเทพ

บ้านคุณเรียกขนมจีนว่าอะไร แล้วน้ำยาแบบไหนคือที่สุดสำหรับคุณ เล่าให้ฟังในคอมเมนต์หน่อย