พลังงานหมุนเวียนในไทย ไปถึงไหนแล้ว

☀️ ประเทศไทยพูดเรื่องพลังงานหมุนเวียนกันเยอะมาก แต่คำถามคือ ตอนนี้พลังงานหมุนเวียนในไทยไปถึงไหนแล้วจริงๆ บทนี้ผมสรุปตัวเลขล่าสุด เป้าหมาย โครงการเด่น อุปสรรค และผลต่อคนทั่วไป จากแหล่งทางการ (IRENA / กระทรวงพลังงาน / กฟผ. / OECD) ครับ

📊 ตอนนี้อยู่ตรงไหน? (ปี 2024)

ตาม IRENA Energy Profile Thailand (อัปเดต 22 ก.ย. 2025):

• กำลังผลิตพลังงานหมุนเวียนรวม: 12,606 เมกะวัตต์ คิดเป็น 21% ของกำลังผลิตรวมทั้งหมด 60,599 เมกะวัตต์
• แยกตามประเภท: ชีวมวล 4,543 / โซลาร์ 3,388 / น้ำ 3,132 / ลม 1,544 เมกะวัตต์
• ผลิตไฟฟ้าจริง ปี 2023: พลังงานหมุนเวียนผลิตได้ 43,179 กิกะวัตต์-ชั่วโมง คิดเป็น 21% ของการผลิตไฟฟ้าทั้งหมด 205,240 กิกะวัตต์-ชั่วโมง (ชีวมวล 14% / น้ำ 3% / โซลาร์ 3% / ลม 2%)

หมายเหตุ: ตัวเลขสัดส่วนต่างกันไปตามวิธีนับและปีที่อ้างอิง (เช่น OECD ระบุ 13% ในปี 2022 / กฟผ. ระบุ 25% ในปี 2025) ผมจึงยึดตัวเลข IRENA ปี 2024 เป็นหลักครับ

🎯 เป้าหมายของไทย

• AEDP 2018–2037 (แผนพัฒนาพลังงานทดแทน): ตั้งเป้าพลังงานหมุนเวียน 30% ของพลังงานขั้นสุดท้ายภายในปี 2037 รวม 29,411 เมกะวัตต์ (โซลาร์ 12,139 / โซลาร์ลอยน้ำ 2,725 / ชีวมวล 5,790 / ลม 2,989 / ก๊าซชีวภาพ 1,565 / ขยะ 975 / น้ำขนาดเล็ก 308 / น้ำขนาดใหญ่ 2,920)
• PDP 2018 Rev.1: ยังเป็นแผนที่ใช้อยู่ปัจจุบัน ส่วน PDP 2024 และ PDP 2026 ยังเป็นร่าง ยังไม่ประกาศใช้ (ร่าง PDP 2024 ตั้งเป้า 33% ปี 2030 / 51% ปี 2037 / ร่าง PDP 2026 เพิ่มโซลาร์ + แบตเตอรี่อีกมาก)
• เป้าหมายภูมิอากาศใหม่ (NDC 3.0 ยื่น 4 พ.ย. 2025): เลื่อนเป้า Net Zero เร็วขึ้นเป็น ปี 2050 (จากเดิม 2065) และลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิ 47% ภายในปี 2035 (152 ล้านตัน เทียบกับ 287.2 ล้านตันในปี 2019)
• EV 30@30: ตั้งเป้ารถยนต์ไฟฟ้า 30% ของการผลิตภายในปี 2030 = รถยนต์ 725,000 คัน + จักรยานยนต์ 675,000 คัน

🏗️ โครงการเด่น

• โซลาร์ลอยน้ำเขื่อนสิรินธร 45 เมกะวัตต์: เริ่มจ่ายไฟ 31 ต.ค. 2021 ลด CO2 ได้ราว 47,000 ตัน/ปี มีแผนต่ออีก 16 โครงการ / 2,725 เมกะวัตต์
• เขื่อนอุบลรัตน์ 24 เมกะวัตต์: เริ่มจ่ายไฟ 5 มี.ค. 2024 แบบโซลาร์ + น้ำ + แบตเตอรี่
• โครงการต่อไป: เขื่อนศรีนครินทร์ 140 เมกะวัตต์ / เขื่อนภูมิพล 158 เมกะวัตต์ (205 MWp ประมูล) / เขื่อนวชิราลงกรณ 50 เมกะวัตต์ (65 MWp ประมูล) — หมายเหตุ MW กับ MWp นับต่างกัน
• โซลาร์ชุมชน: สูงสุด 1.5 กิกะวัตต์ ฟาร์มขนาดไม่เกิน 10 เมกะวัตต์ สัญญา 25 ปี รับซื้อ 2.25 บาท/หน่วย
• โซลาร์ภาคประชาชน (People’s Solar): กพช. ก.ย. 2026 อนุมัติรับซื้อสุทธิ 10,000 เมกะวัตต์ ที่ 2.20 บาท/หน่วย 20 ปี — ยังเป็นข้อเสนอ ยังไม่ได้ส่งมอบจริง
• ลม: ห้วยบง 207 เมกะวัตต์ / ลำตะคอง 2×1.25 เมกะวัตต์ (2009) + 12×2 เมกะวัตต์
• แบตเตอรี่: สิ้นปี 2024 มีแค่ 3 โครงการโซลาร์ + แบตเตอรี่ (184 เมกะวัตต์ + 345 เมกะวัตต์-ชั่วโมง) ยังไม่มีแบตเตอรี่เดี่ยว ร่าง PDP ตั้งเป้า 10,485 เมกะวัตต์ / 26,010 เมกะวัตต์-ชั่วโมง ภายในปี 2037

⚠️ อุปสรรคที่ยังอยู่

• ความไม่แน่นอนของแดด/ลม + แบตเตอรี่น้อย: ผลิตได้ไม่สม่ำเสมอ ต้องมีแบตเตอรี่และระบบกักเก็บมาช่วย
• โครงข่าย / ใบอนุญาตล่าช้า: โครงการพลังงานหมุนเวียนหลายโครงการในภูมิภาคถูกยกเลิก/ชะงัก (Bain ระบุ 50–60% ในเวียดนาม/ไทย/อินโดนีเซีย ปี 2021–2025)
• ก๊าซยังเพิ่ม: ร่าง PDP 2026 เพิ่มก๊าซใหม่ 9.1 กิกะวัตต์ นำเข้า LNG เพิ่มเกือบเท่าตัวตั้งแต่ปี 2021 ต้นทุนเชื้อเพลิงส่งผ่านมาที่ค่าไฟ
• เงินลงทุน: OECD ประเมินว่าต้องใช้เงิน 779,000 ล้านบาท สำหรับพลังงานหมุนเวียนปี 2022–2037
• การยอมรับของชุมชน: โรงไฟฟ้าชีวมวล/ขยะบางแห่งมีเสียงคัดค้านเรื่องที่ตั้ง
• แผงโซลาร์นำเข้า: ม.ค.–ก.ค. 2026 นำเข้าแผงโซลาร์ 426.7 ล้านดอลลาร์ (+88.7% เทียบปีก่อน 99.3% จากจีน) + มีการสอบสวนการติดตั้งไม่ได้มาตรฐาน / มาตรฐาน มอก. ใหม่

🏠 ผลต่อคนทั่วไป

• ค่า Ft ก.ย.–ธ.ค. 2026: 16.23 สตางค์/หน่วย ส่วนค่าไฟฟ้าฐานบ้านอยู่อาศัย 2.3488–4.3583 บาท/หน่วย (ก่อน Ft/ค่าธรรมเนียม/VAT)
• โซลาร์หลังคาบ้าน: ไฟที่ใช้เองคุ้มกว่าไฟที่ขายคืน (รับซื้อคืน 2.20 บาท/หน่วย) ถ้าจะติดโซลาร์ให้เน้นใช้เองเป็นหลัก
• รถ EV: ยอดขาย BEV ปี 2025 อยู่ที่ 120,301 คัน (+80%) คิดเป็น 19.4% ของรถใหม่ (สภาอุตสาหกรรมฯ) แต่จุดชาร์จนอกกรุงเทพฯ ยังมีช่องว่าง
• งาน: IRENA ระบุงานโซลาร์ตรง ~13,500 ตำแหน่ง เทียบกับประมาณการงานตรง + ทางอ้อม ~85,000 ตำแหน่ง (วิธีนับต่างกัน)

💡 สรุปสั้นๆ

พลังงานหมุนเวียนไทยตอนนี้อยู่ที่ 12,606 เมกะวัตต์ (21%) เป้าหมายใหญ่คือ 30% ภายในปี 2037 และ Net Zero ภายในปี 2050 โครงการเด่นคือโซลาร์ลอยน้ำเขื่อนสิรินธร แต่ยังติดอุปสรรคเรื่องแบตเตอรี่ โครงข่าย และเงินลงทุน สำหรับคนทั่วไป โซลาร์หลังคาบ้านที่เน้นใช้เอง + รถ EV คือเรื่องที่ใกล้ตัวที่สุดครับ

💬 แล้วคุณล่ะครับ คิดว่าพลังงานหมุนเวียนไทยจะไปถึงเป้าไหม? มาเล่าให้ฟังในคอมเมนต์หน่อยครับ