13 พ.ย. 2026 ในงานวิจัยเก่า หมายถึงอะไร ทำไมจึงไม่ใช่วันสิ้นโลก

วันสิ้นโลกกำลังใกล้เข้ามาแล้วหรือ? บทความทางวิทยาศาสตร์ที่ตีพิมพ์ในปี 1960 ระบุวันที่ 13 พฤศจิกายน 2026 ไว้จริง แต่เป็นการคาดการณ์ประชากรภายใต้เงื่อนไขว่าแนวโน้มในอดีตจะดำเนินต่อไป ไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าโลกจะถึงจุดจบในวันนั้น ขณะที่ข้อมูลของสหประชาชาติชี้ว่าแนวโน้มประชากรโลกเปลี่ยนแปลงไปแล้ว science.org

บทความดังกล่าวตีพิมพ์ในวารสาร Science เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 1960 เขียนร่วมโดย ไฮนซ์ ฟอน โฟร์สเตอร์ (Heinz von Foerster), Patricia M. Mora และ Lawrence W. Amiot โดยนำข้อมูลประชากรในอดีตมาวิเคราะห์ด้วยแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ www2.bioinfo.rpi.edu

ทีมวิจัยคาดการณ์ว่า หากประชากรโลกยังเติบโตตามรูปแบบในช่วงประมาณ 2,000 ปีที่ผ่านมา จำนวนประชากรในแบบจำลองจะเข้าใกล้ค่าอนันต์ในวันที่ 13 พฤศจิกายน 2026 จึงนำวันที่นี้มาตั้งเป็นชื่อบทความที่ใช้คำว่า “Doomsday” หรือวันสิ้นโลก science.org

อย่างไรก็ตาม คำว่า “หาก” คือเงื่อนไขสำคัญของเรื่องนี้ ค่าอนันต์เป็นผลที่เกิดขึ้นในแบบจำลองเมื่อยืดแนวโน้มเดิมออกไป ไม่ได้หมายความว่าจะมีมนุษย์จำนวนอนันต์เกิดขึ้นจริง หรือเกิดภัยพิบัติพร้อมกันในวันดังกล่าว

บทความยังใช้ถ้อยคำแรงเพื่อสื่อถึงความแออัดของประชากร โดยกล่าวในความหมายว่า คนรุ่นลูกหลานจะไม่ได้ตายเพราะอดอาหาร แต่จะตายจากการถูกเบียดอัด ถ้อยคำนี้จึงไม่ควรถูกนำมาเล่าต่อว่าเป็นการยืนยันเหตุเหยียบกันตายในอนาคต www2.bioinfo.rpi.edu

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ด้านประชากรศาสตร์โลกได้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว ด้วยอัตราการเกิดที่ลดลงในหลายประเทศ รายงาน World Population Prospects 2024 ของสหประชาชาติ ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2024 คาดว่าประชากรโลกจะเพิ่มจากประมาณ 8.2 พันล้านคนในปี 2024 ไปถึงจุดสูงสุดราว 10.3 พันล้านคนในช่วงกลางทศวรรษ 2080 ก่อนลดลงเล็กน้อยเหลือประมาณ 10.2 พันล้านคนเมื่อสิ้นศตวรรษ United Nations

ตัวเลขเหล่านี้ยังเป็นการคาดการณ์ ไม่ใช่จำนวนประชากรในอนาคตที่ยืนยันแน่นอน แต่แสดงให้เห็นว่าแนวโน้มปัจจุบันแตกต่างจากการเติบโตต่อเนื่องจนเข้าใกล้ค่าอนันต์ในแบบจำลองปี 1960 ขณะเดียวกัน อัตราการเกิดที่ลดลงและการมีชีวิตยืนยาวขึ้นก็ทำให้สังคมสูงวัยเป็นอีกประเด็นสำคัญที่ต้องรับมือ United Nations

นอกเหนือจากปัญหาเรื่องประชากร ความเสี่ยงระดับโลกยังถูกสะท้อนผ่าน นาฬิกาวันสิ้นโลก ของ Bulletin of the Atomic Scientists ซึ่งเริ่มใช้ในปี 1947 เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2026 องค์กรประกาศตั้งนาฬิกาไว้ที่ 85 วินาทีก่อนเที่ยงคืน ใกล้เที่ยงคืนที่สุดนับตั้งแต่เริ่มใช้นาฬิกานี้ โดยกล่าวถึงความเสี่ยงจากอาวุธนิวเคลียร์ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เทคโนโลยีชีวภาพ และปัญญาประดิษฐ์ Bulletin of the Atomic Scientists

นาฬิกานี้เป็นสัญลักษณ์เตือนถึงความเสี่ยงที่มนุษย์สร้างขึ้น ไม่ใช่นาฬิกานับถอยหลังถึงวันสิ้นโลกจริง และเป็นคนละเรื่องกับแบบจำลองประชากรในบทความปี 1960 Bulletin of the Atomic Scientists

แถลงการณ์ปี 2026 ของ Bulletin of the Atomic Scientists เรียกร้องให้ผู้นำโลก โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา รัสเซีย และจีน ร่วมกันลดความเสี่ยงเหล่านี้ ความกังวลที่แท้จริงจึงยังอยู่ที่ว่ามนุษยชาติจะรับมือกับปัญหาระยะยาวอย่างไร มากกว่าการรอให้วันที่ 13 พฤศจิกายน 2026 เป็นคำตอบว่าโลกจะสิ้นสุดลงหรือไม่ Bulletin of the Atomic Scientists