6 ประเทศที่เปลี่ยน “ชื่อประเทศ” ตัวเอง เพื่อเริ่มต้นยุคสมัยใหม่!

ชื่อประเทศไม่ใช่แค่คำที่ใช้เรียกบนแผนที่ แต่ยังสะท้อนประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์ และความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองได้ด้วย หลายประเทศเคยใช้ชื่อเดิมมานาน ก่อนตัดสินใจเปลี่ยนชื่อเพื่อให้สอดคล้องกับความเป็นชาติในยุคใหม่

1. สยาม → ประเทศไทย  ย้ำอัตลักษณ์ของชาติ

เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 1939 รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงครามเปลี่ยนชื่อประเทศจาก “สยาม” เป็น “ประเทศไทย” ในภาษาอังกฤษใช้ชื่อว่า Thailand การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นในยุคที่รัฐบาลส่งเสริมแนวคิดชาตินิยมและการสร้างเอกลักษณ์ร่วมของประชาชน

ต่อมาในปี 1945 ประเทศกลับไปใช้ชื่อ “สยาม” อีกครั้ง ก่อนเปลี่ยนกลับเป็น “ประเทศไทย” ในปี 1949 ชื่อประเทศจึงสะท้อนทั้งแนวคิดทางการเมืองและบริบทของแต่ละยุคสมัย

2. เปอร์เซีย → อิหร่าน  ชื่อที่เชื่อมโยงกับรากเหง้าของผู้คน

ในปี 1935 รัฐบาลอิหร่านภายใต้พระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวี ขอให้ประเทศต่าง ๆ ใช้ชื่อ “อิหร่าน” แทน “เปอร์เซีย” ในการติดต่ออย่างเป็นทางการระหว่างประเทศ

คำว่าเปอร์เซียเป็นชื่อที่ชาวต่างชาติใช้เรียกดินแดนนี้มายาวนาน ส่วนคำว่าอิหร่านเชื่อมโยงกับชื่อที่ใช้เรียกดินแดนและผู้คนในประวัติศาสตร์ของตนเอง การเปลี่ยนชื่อจึงเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามเน้นอัตลักษณ์ของชาติในยุคสมัยใหม่

3. ซีลอน → ศรีลังกา  จากชื่อยุคอาณานิคมสู่ชื่อของประเทศเอกราช

ศรีลังกาได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักรในปี 1948 โดยในช่วงแรกยังใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า Ceylon หรือซีลอน

เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 1972 ประเทศประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เปลี่ยนสถานะเป็นสาธารณรัฐ และใช้ชื่อ “ศรีลังกา” อย่างเป็นทางการ การเปลี่ยนแปลงนี้เป็นส่วนหนึ่งของการกำหนดอัตลักษณ์และโครงสร้างการปกครองของประเทศหลังยุคอาณานิคม

4. พม่า → เมียนมา  ชื่อที่กลายเป็นประเด็นระดับนานาชาติ

ในปี 1989 รัฐบาลทหารพม่าเปลี่ยนชื่อภาษาอังกฤษจาก Burma เป็น Myanmar พร้อมปรับชื่อสถานที่หลายแห่งให้สอดคล้องกับการถอดเสียงในภาษาท้องถิ่นมากขึ้น

การเปลี่ยนชื่อนี้ยังเป็นประเด็นถกเถียงทางการเมือง เพราะรัฐบาลที่ประกาศใช้ชื่อใหม่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยในเวลานั้น หลายประเทศและองค์กรระหว่างประเทศจึงมีแนวทางเรียกชื่อแตกต่างกันในช่วงหนึ่ง ปัจจุบัน “เมียนมา” เป็นชื่อที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในระดับนานาชาติ

5. กัมพูชา  ประเทศเดียวที่เปลี่ยนชื่อหลายครั้งตามการเมือง

กัมพูชาเป็นตัวอย่างที่เห็นชัดว่าชื่อประเทศเปลี่ยนไปตามยุคการปกครอง ในช่วงหลังได้รับเอกราชจากฝรั่งเศสเมื่อปี 1953 ประเทศใช้ชื่อราชอาณาจักรกัมพูชา ต่อมาในปี 1975 เขมรแดงเปลี่ยนชื่อเป็น “กัมพูชาประชาธิปไตย”

หลังจากนั้นชื่อประเทศและรูปแบบการปกครองเปลี่ยนอีกหลายครั้ง รวมถึง “สาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา” และ “รัฐกัมพูชา” ก่อนกลับมาใช้ชื่อ “ราชอาณาจักรกัมพูชา” เมื่อมีการฟื้นฟูระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญในปี 1993

เรื่องราวนี้แสดงให้เห็นว่าชื่อประเทศไม่ได้เปลี่ยนเพียงเพราะภาษา แต่ยังบอกถึงการเปลี่ยนผ่านทางการเมืองครั้งสำคัญด้วย

6. เคปเวิร์ด  จากชื่อที่ใช้ในภาษาโปรตุเกส สู่ชื่อทางการที่ประเทศเลือกเอง

ในปี 2013 รัฐบาลเคปเวิร์ดประกาศใช้ชื่อประเทศในรูปแบบภาษาโปรตุเกสว่า Cabo Verde ในการติดต่อระหว่างประเทศ แทนการแปลชื่อเป็นภาษาอังกฤษว่า Cape Verde หรือชื่อในภาษาอื่น

การเปลี่ยนรูปแบบชื่อช่วยให้ชื่อประเทศมีความสอดคล้องกับชื่อทางการที่รัฐบาลเลือกใช้ และเป็นตัวอย่างของประเทศที่ต้องการให้ชื่อของตนได้รับการเรียกอย่างเป็นเอกภาพในเวทีระหว่างประเทศ