ไฟแดง ไฟเขียว ไฟขาวบนเครื่องบิน ไม่ได้มีไว้ให้สวย: มันบอกทิศทางได้

เวลาเห็นเครื่องบินบินผ่านในคืนมืด เรามักเห็นไฟกระพริบและไฟเล็ก ๆ หลายสีอยู่บนปีกกับลำตัว บางครั้งเป็นแดง บางครั้งเป็นเขียว บางครั้งก็เป็นแสงขาววาบขึ้นมา

ไฟเหล่านี้ไม่ได้ติดไว้เพื่อให้เครื่องบินดูสวยตอนกลางคืน แต่เป็นภาษาสั้น ๆ ที่ช่วยให้คนบนอากาศรู้ว่า เครื่องบินอีกลำกำลังหันไปทางไหน และควรระวังการเข้าใกล้กันอย่างไร

จำง่าย ๆ: ซ้ายแดง ขวาเขียว ด้านท้ายขาว

เครื่องบินมีไฟบอกตำแหน่ง หรือ position lights โดยหลักพื้นฐานคือ สีแดงอยู่ฝั่งซ้ายของเครื่องบิน สีเขียวอยู่ฝั่งขวา และสีขาวอยู่บริเวณด้านท้าย

คำว่า “ซ้าย–ขวา” ในที่นี้ต้องนับจากมุมของเครื่องบิน ไม่ใช่มุมของคนที่ยืนมองจากพื้น จึงทำให้บางครั้งเราเห็นสีสลับด้านในสายตา เพราะกำลังมองเครื่องบินจากด้านหน้า ด้านหลัง หรือเฉียงด้านข้างคนละมุมกัน

ตัวอย่างเช่น ถ้าเห็นไฟแดงอยู่ทางขวาของสายตา และไฟเขียวอยู่ทางซ้ายของสายตา นั่นอาจหมายความว่าเรากำลังมองเข้าหาด้านหน้าของเครื่องบิน เพราะฝั่งซ้าย–ขวาของเครื่องบินกลับด้านกับมุมมองของเรา

แล้วแสงกระพริบแรง ๆ คืออะไร?

นอกจากไฟประจำตำแหน่ง เครื่องบินยังมีระบบไฟป้องกันการชน หรือ anti-collision lights ด้วย มักเป็นไฟแดงกระพริบบน–ล่างของลำตัว และอาจมีไฟขาวกระพริบที่ปลายปีก

หน้าที่ของมันตรงตัวมาก คือทำให้เครื่องบินเด่นพอที่จะถูกมองเห็นได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะเวลากลางคืนหรือทัศนวิสัยไม่ดี แต่ตำแหน่ง รูปแบบการกระพริบ และจำนวนไฟอาจแตกต่างกันไปตามแบบของเครื่องบิน

ไฟชุดเล็ก ๆ นี้ช่วยอ่านทิศได้อย่างไร?

ลองนึกถึงเครื่องบินเป็นลูกศรลอยอยู่บนฟ้า ไฟแดงกับเขียวช่วยบอกด้านซ้าย–ขวา ส่วนไฟขาวช่วยบอกว่าอีกด้านคือท้ายลำ

ถ้าเห็นแสงขาวเด่นเป็นหลัก เครื่องบินอาจกำลังหันส่วนท้ายมาทางเรา หรือกำลังบินออกห่างไป แต่การดูไฟเพียงอย่างเดียวไม่ควรใช้สรุประยะ ความสูง หรือเส้นทางบินแบบแน่นอน เพราะมุมมอง สภาพอากาศ และชนิดของเครื่องบินล้วนทำให้สิ่งที่เห็นต่างกันได้

สิ่งที่น่าสนใจคือ ระบบสีนี้ทำให้คนขับเครื่องบินสามารถรับรู้ทิศทางคร่าว ๆ ของอากาศยานลำอื่นได้ โดยไม่ต้องรอให้เห็นรูปร่างของลำตัวชัดเจนก่อน

ไฟลงจอดก็ไม่ใช่ไฟชุดเดียวกัน

ไฟสีขาวสว่างมากที่เห็นบริเวณด้านหน้าหรือใต้ปีกในบางจังหวะ อาจเป็นไฟสำหรับการขึ้น–ลงจอดหรือการเคลื่อนที่บนพื้นสนามบิน หน้าที่ของมันคือช่วยให้มองเห็นทางและช่วยให้ผู้อื่นมองเห็นเครื่องบินได้ชัดขึ้น

ดังนั้นไฟบนเครื่องบินจึงไม่ได้มีความหมายเดียวทั้งหมด บางดวงบอกตำแหน่ง บางดวงช่วยให้เด่นในความมืด และบางดวงใช้เพื่อช่วยการปฏิบัติการระหว่างขึ้น ลง หรือเคลื่อนที่บนสนามบิน

ครั้งต่อไปที่มองเครื่องบินผ่านท้องฟ้ายามค่ำ ลองไม่มองแค่เป็นจุดไฟเล็ก ๆ แต่สังเกตว่าเห็นแดง เขียว หรือขาวจากด้านไหน เพราะแสงไม่กี่ดวงนั้นกำลังเล่าทิศทางของเครื่องบินให้เราฟังอยู่เงียบ ๆ

คุณเคยลองสังเกตสีไฟบนเครื่องบินตอนกลางคืนบ้างไหม?