ชาร์จมือถือข้ามคืนอย่างไรไม่ให้เสี่ยงไฟไหม้

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ก่อนหลับ หลายคนวางโทรศัพท์ไว้ข้างหมอน เสียบสายไว้ แล้วปล่อยให้ทุกอย่างทำงานไปจนเช้า เพราะคิดว่าแบตมือถือสมัยนี้มีระบบหยุดชาร์จอยู่แล้ว จึงไม่น่ามีอะไรต้องกังวล แต่จุดที่ต้องระวังคือ โทรศัพท์อาจหยุดรับพลังงานเมื่อแบตเต็มได้ ขณะที่ความเสี่ยงจากความร้อน สายชำรุด หัวชาร์จคุณภาพต่ำ หรือการวางอุปกรณ์บนผ้า ยังไม่ได้หายไปตามเปอร์เซ็นต์แบตเตอรี่

เรื่องที่น่ากลัวจึงไม่ใช่การชาร์จข้ามคืนทุกครั้งจะทำให้เกิดไฟไหม้ แต่เป็นการเอาอุปกรณ์ไฟฟ้าที่อาจมีความร้อนและความบกพร่อง ไปวางชิดวัสดุไวไฟตรงจุดที่คนกำลังหลับอยู่ หากเริ่มมีกลิ่นไหม้ ควัน หรือความร้อนผิดปกติ คนในห้องอาจรู้ตัวช้าเกินไป

แบตเตอรี่ลิเธียมไอออนและหัวชาร์จมีความร้อนเกิดขึ้นได้ตามการใช้งานปกติ พื้นแข็งเรียบช่วยให้ความร้อนกระจายออก แต่ที่นอน ผ้าห่ม หมอน และโซฟาเก็บความร้อนไว้รอบตัวเครื่อง ยิ่งวางโทรศัพท์หรือหัวชาร์จไว้ใต้หมอน ใต้ผ้าห่ม หรือถูกเสื้อผ้ากองทับ อากาศยิ่งถ่ายเทลำบาก

หน่วยงานด้านความปลอดภัยไฟฟ้าแนะนำตรงกันว่า ไม่ควรชาร์จอุปกรณ์บนเตียงหรือเฟอร์นิเจอร์นุ่ม และไม่ควรคลุมโทรศัพท์หรือหัวชาร์จขณะเสียบไฟ ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าคือวางโทรศัพท์บนโต๊ะหรือชั้นที่แข็ง แห้ง โล่ง และห่างจากผ้าม่านหรือกองผ้า

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่คำว่า “ข้ามคืน” เพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่สถานที่และสภาพของอุปกรณ์

อุปกรณ์ชาร์จราคาถูกหรือของปลอมไม่ได้อันตรายเพราะราคาต่ำเสมอไป แต่ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเมื่อไม่มีข้อมูลผู้ผลิตที่ตรวจสอบได้ ไม่มีการรับประกัน ไม่มีการเรียกคืนสินค้า และงานประกอบไม่ได้มาตรฐาน สายที่ฉนวนแตก ขั้วหลวม หัวชาร์จมีรอยไหม้ หรือปลั๊กมีเสียงแตกเปรี๊ยะ เป็นสัญญาณให้หยุดใช้ทันที ไม่ควรพันเทปแล้วใช้ต่อเพื่อยื้อเวลา

ในไทย การมองหาเครื่องหมาย มอก. และข้อมูลผู้นำเข้าหรือผู้จัดจำหน่ายที่ชัดเจนช่วยคัดกรองสินค้าได้ระดับหนึ่ง โดยเฉพาะอะแดปเตอร์ที่เสียบกับไฟบ้านโดยตรง อย่างไรก็ตาม เครื่องหมายบนตัวสินค้าเพียงอย่างเดียวไม่ใช่หลักฐานเด็ดขาด เพราะอาจถูกปลอมได้ ควรซื้อจากร้านหรือช่องทางที่เชื่อถือได้ มีใบเสร็จ และติดต่อเคลมได้จริง

ก่อนเสียบชาร์จ ลองเช็กสั้น ๆ ว่าอุปกรณ์ร้อนกว่าปกติหรือไม่ สายมีรอยปริแตกไหม หัวชาร์จมีรอยดำ กลิ่นแปลก หรือขาหลวมหรือเปล่า หากโทรศัพท์บวม หน้าจอโก่ง แบตลดเร็วผิดปกติ หรือเครื่องร้อนจนจับไม่สบายมือ ควรหยุดชาร์จและให้ศูนย์บริการหรือช่างที่เชื่อถือได้ตรวจสอบ

ไม่ควรใช้โทรศัพท์หนัก ๆ ระหว่างชาร์จ เช่น เล่นเกมหรือวิดีโอเป็นเวลานาน เพราะทั้งเครื่องและแบตเตอรี่ต้องทำงานพร้อมกันจนสะสมความร้อนได้มากขึ้น และควรหลีกเลี่ยงการพ่วงปลั๊กหลายชั้นหรือเสียบอุปกรณ์กำลังสูงร่วมกับจุดเดียวกันจนแน่นเกินไป

เห็นควัน กลิ่นไหม้ ประกายไฟ หรือแบตบวม ให้ตัดไฟและหยุดใช้ ไม่ควรทดลองเสียบซ้ำ

เช็กลิสต์ก่อนนอนทำได้ไม่ยาก: ย้ายโทรศัพท์ออกจากเตียงและหมอน วางบนพื้นแข็งที่โล่ง ใช้หัวชาร์จและสายที่เข้ากันได้ ตรวจสภาพสายเป็นประจำ และถ้าไม่จำเป็นก็ถอดปลั๊กเมื่อชาร์จเสร็จ ผู้ที่ต้องชาร์จโทรศัพท์เพื่อใช้นาฬิกาปลุก อาจตั้งจุดชาร์จบนโต๊ะข้างเตียงแทนการวางบนที่นอน

ความปลอดภัยไม่ได้หมายถึงต้องกลัวมือถือทุกเครื่อง แต่คือไม่เปิดโอกาสให้ความบกพร่องเล็ก ๆ ไปเจอกับความร้อน ผ้า และช่วงเวลาที่ทุกคนกำลังหลับ การขยับโทรศัพท์ออกจากใต้หมอนเพียงไม่กี่ก้าว อาจเป็นนิสัยเล็ก ๆ ที่ช่วยลดความเสี่ยงของทั้งห้องนอนได้จริง