บินยุโรปต้องรู้! อียูปรับกฎกระเป๋าขึ้นเครื่อง ฟรีแค่ไหน ต้องจ่ายอะไรเพิ่ม

การเดินทางไปยุโรปโดยเครื่องบินไม่ได้หมายความว่าคุณจะสามารถนำกระเป๋าถือทุกประเภทขึ้นเครื่องได้ฟรี! หลังจากเจรจากันมานานถึง 13 ปี สหภาพยุโรป (EU) ได้เสร็จสิ้นการปฏิรูปกฎระเบียบสิทธิผู้โดยสารทางอากาศ โดยกำหนดให้ผู้โดยสารสามารถนำสิ่งของส่วนตัวขนาดเล็กขึ้นเครื่องได้ฟรีหนึ่งชิ้น แต่สายการบินยังคงเรียกเก็บค่าธรรมเนียมสำหรับกระเป๋าที่ต้องเก็บในช่องเหนือศีรษะได้

กฎระเบียบใหม่นี้ยังเสริมสร้างการคุ้มครองผู้โดยสารในกรณีเที่ยวบินล่าช้าการยกเลิกเที่ยวบินการคืนเงินและการใช้ตั๋วเดินทางขากลับโดยจะมีผลบังคับใช้ทางกฎหมายวันที่22ตุลาคม2026และข้อกำหนดส่วนใหญ่จะเริ่มใช้จริงในวันที่23ตุลาคม2027

กระเป๋าแบบไหนขึ้นเครื่องได้ฟรี?

ตามข้อกำหนดของ ระเบียบ EU 2026/2202 ซึ่งประกาศในวารสารทางการของสหภาพยุโรปเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2026 สายการบินต้องอนุญาตให้ผู้โดยสารนำสิ่งของส่วนตัวขนาดเล็กขึ้นเครื่องได้หนึ่งชิ้นโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

สิ่งของดังกล่าวอาจเป็นกระเป๋าถือกระเป๋าเป้ขนาดเล็กหรือกระเป๋าแล็ปท็อปโดยมีขนาดไม่เกิน40×30×15เซนติเมตรหรือสามารถจัดเก็บไว้ใต้ที่นั่งด้านหน้าได้อย่างปลอดภัยทั้งนี้ยังต้องเป็นไปตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยในการบิน

อย่างไรก็ตาม ต้องแยกระหว่างสิ่งของส่วนตัวขนาดเล็กกับกระเป๋าสัมภาระติดตัวขึ้นเครื่องที่ต้องวางในช่องเก็บของเหนือศีรษะ เพราะกระเป๋าประเภทหลังอาจยังมีค่าธรรมเนียมเพิ่มเติม โดยเฉพาะผู้โดยสารที่ซื้อตั๋วราคาประหยัดหรือตั๋วโดยสารพื้นฐาน

เพื่อป้องกันปัญหาราคาเพิ่มขึ้นระหว่างขั้นตอนการจอง กฎใหม่กำหนดให้สายการบิน ตัวแทนจำหน่ายตั๋ว และเว็บไซต์ค้นหาเที่ยวบินต้องแสดงราคาตั๋วที่รวมสัมภาระติดตัวขึ้นเครื่องหนึ่งชิ้นตั้งแต่ก่อนเริ่มจอง เพื่อให้ผู้บริโภคเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายระหว่างสายการบินได้ชัดเจนขึ้น

หากผู้โดยสารไม่ต้องการกระเป๋าสัมภาระประเภทดังกล่าวก็ยังสามารถเลือกตั๋วราคาถูกกว่าที่ไม่รวมบริการนี้ได้

ทำไมกระเป๋าขึ้นเครื่องจึงไม่ได้ฟรี 2 ชิ้น?

ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2026 รัฐสภายุโรป ลงมติ 632 ต่อ 15 เสียง สนับสนุนข้อเสนอให้ผู้โดยสารนำสัมภาระขึ้นเครื่องได้ฟรีสองชิ้น ได้แก่ สิ่งของส่วนตัวขนาดเล็กหนึ่งชิ้น และกระเป๋าสัมภาระอีกหนึ่งชิ้นที่มีขนาดรวมสามด้านไม่เกิน 100 เซนติเมตร และน้ำหนักไม่เกิน 7 กิโลกรัม

อย่างไรก็ตามหลังการเจรจาระหว่างสถาบันต่างๆของสหภาพยุโรปข้อกำหนดฉบับสุดท้ายไม่ได้บังคับให้สายการบินต้องอนุญาตให้ผู้โดยสารนำกระเป๋าชิ้นที่สองขึ้นเครื่องฟรีแต่เน้นความโปร่งใสในการแสดงราคาเพื่อให้ผู้โดยสารทราบค่าใช้จ่ายก่อนตัดสินใจซื้อตั๋ว

เที่ยวบินล่าช้าเกิน 3 ชั่วโมง มีสิทธิได้รับค่าชดเชย

การเปลี่ยนแปลงสำคัญอีกเรื่องคือการรับรองสิทธิชดเชยกรณีเที่ยวบินล่าช้าไว้ในกฎระเบียบอย่างชัดเจน โดยผู้โดยสารที่เดินทางถึงจุดหมายปลายทางสุดท้ายล่าช้าตั้งแต่ 3 ชั่วโมงขึ้นไป และเข้าเงื่อนไขที่กำหนด อาจได้รับค่าชดเชยดังนี้

• 250 ยูโร สำหรับการเดินทางระยะทางไม่เกิน 1,500 กิโลเมตร

• 400 ยูโร สำหรับการเดินทางภายในสหภาพยุโรปที่ไกลกว่า 1,500 กิโลเมตร และการเดินทางอื่นระยะ 1,500–3,500 กิโลเมตร

• 600 ยูโร สำหรับการเดินทางประเภทอื่นที่ไม่อยู่ในสองกลุ่มข้างต้น

ระดับค่าชดเชยดังกล่าวไม่ได้เพิ่มขึ้นจากมาตรฐานเดิมแต่เป็นการนำหลักการคุ้มครองผู้โดยสารที่ใช้กันอยู่แล้วมาระบุให้ชัดเจนขึ้นในกฎหมายทั้งนี้สิทธิรับค่าชดเชยยังขึ้นอยู่กับสาเหตุของความล่าช้าและข้อยกเว้นที่เกี่ยวข้องด้วย

หากเที่ยวบินล่าช้าตั้งแต่ 5 ชั่วโมงขึ้นไป ผู้โดยสารอาจเลือกไม่เดินทางต่อและขอเงินคืนได้ตามเงื่อนไข ส่วนกรณีเที่ยวบินถูกยกเลิก ผู้โดยสารสามารถเลือกขอเงินคืนหรือเปลี่ยนไปใช้เที่ยวบินใหม่ตามสิทธิที่กฎหมายกำหนด

ในกรณีที่สายการบินไม่สามารถจัดหาการเดินทางทดแทนได้ภายในระยะเวลาที่กำหนดผู้โดยสารอาจจัดหาการเดินทางอื่นด้วยตนเองและขอคืนค่าใช้จ่ายที่จำเป็นสมเหตุสมผลและเหมาะสมได้โดยมีเพดานตามกฎใหม่ไม่เกิน400%ของราคาตั๋วและค่าธรรมเนียมตัวกลางที่เกี่ยวข้อง

ยื่นขอค่าชดเชยภายใน 9 เดือน และไม่จำเป็นต้องรับบัตรกำนัล

กฎระเบียบใหม่ยังกำหนดขั้นตอนการเรียกร้องค่าชดเชยให้ชัดเจนขึ้น โดยหลักการแล้วผู้โดยสารต้องยื่นคำขอภายใน 9 เดือนนับจากวันออกเดินทางตามกำหนด และสายการบินต้องดำเนินการตามคำขอหรือชี้แจงเหตุผลในการปฏิเสธภายใน 30 วันหลังได้รับคำร้อง

ส่วนการคืนเงินและจ่ายค่าชดเชยนั้นมีกรอบเวลาแตกต่างกันตามประเภทสิทธิโดยผู้โดยสารไม่จำเป็นต้องยอมรับบัตรกำนัลแทนเงินหากไม่ได้ให้ความยินยอมตามเงื่อนไขที่กำหนด

ไม่ขึ้นเครื่องขาไป ก็ยังใช้ตั๋วขากลับได้

อีกหนึ่งการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญเกี่ยวข้องกับตั๋วไป-กลับ โดยสายการบินไม่สามารถปฏิเสธการขึ้นเครื่องในเที่ยวบินขากลับเพียงเพราะผู้โดยสารไม่ได้เดินทางในเที่ยวบินขาไป และไม่สามารถเรียกเก็บค่าธรรมเนียมเพิ่มเติมด้วยเหตุผลดังกล่าวได้

ข้อกำหนดนี้ช่วยคุ้มครองผู้โดยสารที่อาจมีเหตุจำเป็นต้องเปลี่ยนแผนการเดินทางโดยไม่ต้องสูญเสียสิทธิใช้เที่ยวบินขากลับโดยอัตโนมัติ

เครื่องบินจอดรอนาน ผู้โดยสารต้องได้รับการดูแล

หากเครื่องบินต้องจอดรออยู่บนพื้นสนามบินเป็นเวลานาน สายการบินต้องจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐาน เช่น น้ำดื่ม อุณหภูมิห้องโดยสารที่เหมาะสม และห้องสุขาที่ใช้งานได้

กฎใหม่ยังเพิ่มความชัดเจนเกี่ยวกับการอนุญาตให้ผู้โดยสารลงจากเครื่องเมื่อเกิดความล่าช้าบนพื้นสนามบินเป็นเวลานาน โดยคำนึงถึงข้อยกเว้นด้านความปลอดภัย การตรวจคนเข้าเมือง และการควบคุมจราจรทางอากาศ

นอกจากนี้ยังเสริมสิทธิของครอบครัวที่เดินทางพร้อมเด็กรวมถึงผู้โดยสารที่มีความพิการหรือเคลื่อนไหวได้จำกัดให้ได้รับความช่วยเหลือและการจัดที่นั่งติดกับผู้ร่วมเดินทางโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมตามเงื่อนไข

สำหรับผู้โดยสารชาวไทยที่กำลังวางแผนเดินทางไปยุโรป ควรตรวจสอบให้แน่ชัดว่าเที่ยวบินของตนอยู่ภายใต้กฎคุ้มครองผู้โดยสารของสหภาพยุโรปหรือไม่ เพราะสิทธิไม่ได้พิจารณาจากสัญชาติของผู้โดยสารเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับเส้นทางและสายการบินที่ให้บริการด้วย

ที่สำคัญ ควรตรวจสอบขนาดกระเป๋า น้ำหนักที่อนุญาต และค่าธรรมเนียมสัมภาระก่อนซื้อตั๋ว โดยเฉพาะเมื่อจองสายการบินราคาประหยัด เพื่อหลีกเลี่ยงค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมเมื่อเดินทางถึงสนามบิน

ทั้งนี้ ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2026 กฎระเบียบฉบับใหม่ยังไม่ถึงวันมีผลบังคับใช้ และข้อกำหนดส่วนใหญ่จะเริ่มใช้จริงในวันที่ 23 ตุลาคม 2027 ผู้โดยสารจึงควรตรวจสอบเงื่อนไขที่ใช้อยู่ในวันเดินทางกับสายการบินอีกครั้ง