รู้หรือไม่ จังหวัดเดียวในประเทศไทยติดอันดับโลก ผังเมืองดีที่สุดและสวยที่สุด
จังหวัดยะลา เป็นจังหวัดที่อยู่ใต้สุดของประเทศไทย และเป็นหนึ่งในสองจังหวัดของภาคใต้ที่ไม่มีพื้นที่ติดกับทะเล (อีกจังหวัดคือพัทลุง) มีพื้นที่ประมาณ 4,521 ตารางกิโลเมตร โดยมีอาณาเขตทางทิศใต้ติดกับประเทศมาเลเซีย คำว่า "ยะลา" มาจากภาษาพื้นเมืองเดิมว่า "ยะลอ" แปลว่า "แห" เมืองนี้ขึ้นชื่อเรื่องผังเมืองที่สวยงาม เป็นระเบียบ และมีความหลากหลายทางวัฒนธรรมที่ผสมผสานกันอย่างลงตัว
ข้อมูลพื้นฐานที่น่ารู้
● การปกครอง: แบ่งออกเป็น 8 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองยะลา, เบตง, บันนังสตา, ยะหา, รามัน, ธารโต, กาบัง, และกรงปินัง
● ประชากรและวัฒนธรรม: ประชากรส่วนใหญ่ผสมผสานระหว่างชาวไทยมุสลิม ชาวไทยพุทธ และชาวไทยเชื้อสายจีน อยู่ร่วมกันภายใต้สังคมพหุวัฒนธรรม
● เศรษฐกิจ: ขึ้นอยู่กับภาคเกษตรกรรมเป็นหลัก โดยมีพืชเศรษฐกิจสำคัญคือ ยางพารา และผลไม้ขึ้นชื่อ เช่น ทุเรียน และลองกอง
จังหวัดเดียวในประเทศไทยที่ได้รับการยอมรับว่ามี ผังเมืองดีที่สุดและสวยที่สุด คือ จังหวัดยะลา โดยเฉพาะในพื้นที่เขตเทศบาลนครยะลา ซึ่งไม่เพียงแต่ครองแชมป์ในประเทศเท่านั้น แต่ในอดีตยังเคยได้รับการจัดอันดับให้เป็นเมืองที่มี ผังเมืองดีที่สุดเป็นอันดับที่ 23 ของโลก และเคยคว้า รางวัลชนะเลิศ UNESCO Cities for Peace จากองค์การยูเนสโกในโซนเอเชียและแปซิฟิกมาแล้วอีกด้วย
จุดเด่นของผังเมืองยะลา
● ออกแบบคล้ายใยแมงมุมหรือดอกบัว: มีถนนกว่า 400 สายเชื่อมต่อกันเป็นระบบ
● วงเวียน 3 ชั้น: มีวงเวียนซ้อนกันคล้ายกับการวางผังเมืองของกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส
● แบ่งโซนพื้นที่ชัดเจน: มีการจัดระเบียบพื้นที่อยู่อาศัยและราชการอย่างเป็นระเบียบ ไม่แออัด
● ประวัติศาสตร์การวางผัง: เริ่มวางระบบตั้งแต่ช่วงก่อนปี พ.ศ. 2490 ทำให้เมืองเติบโตอย่างมีทิศทางรองรับอนาคต
สาเหตุสำคัญที่ทำให้ผังเมืองของยะลาโดดเด่นและเป็นระเบียบเรียบร้อยอย่างมาก มีดังนี้
● ผังเมืองแบบใยแมงมุม (Web-like Grid): ตัวเมืองถูกออกแบบให้ถนนกว่า 400 สายตัดเชื่อมต่อกันเป็นระบบ โดยมี วงเวียนซ้อนกัน 3 ชั้น คล้ายกับผังเมืองของกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส แตกต่างจากเมืองส่วนใหญ่ในไทยที่มักจะเติบโตแบบสะเปะสะปะตามแนวถนนหลัก
● การแบ่งโซนนิ่ง (Zoning) ที่ชัดเจน: โครงสร้างวงเวียน 3 ชั้นถูกจัดสรรพื้นที่การใช้งานไว้อย่างเป็นสัดส่วน
• วงในสุด: ศูนย์รวมหน่วยงานราชการ เช่น ศาลากลางจังหวัด และศาลหลักเมือง
• วงที่สอง: เขตบ้านพักของข้าราชการ
• วงนอกสุด: ย่านธุรกิจการค้า โรงพยาบาล สถานศึกษา และที่อยู่อาศัยของประชาชน
● วิสัยทัศน์ "วางผังก่อนสร้างเมือง": ผังเมืองนี้ถูกริเริ่มขึ้นตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ. 2480 กว่า ๆ โดย พระรัฐกิจวิจารณ์ (สวาสดิ์ ณ นคร) อดีตนายกเทศมนตรีเมืองยะลา ที่ได้วางเค้าโครงสี่เหลี่ยมหมากรุกเชื่อมกับวงเวียนหลักเอาไว้ตั้งแต่เมืองยังเป็นชุมชนขนาดเล็ก รวมถึงมีการออกแบบซอยหลังบ้านให้กว้าง 4 เมตร เพื่อให้ง่ายต่อการดับเพลิงและการจัดระเบียบขยะ ซึ่งนับเป็นแนวคิดที่ล้ำสมัยมากในยุคนั้น
นอกจากระบบถนนที่อัจฉริยะแล้ว ยะลายังได้รับการจัดการให้เป็นเมืองสีเขียวที่มีสวนสาธารณะขนาดใหญ่ (เช่น สวนขวัญเมือง) แทรกอยู่ตามจุดยุทธศาสตร์รอบเมือง ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชากรให้เติบโตไปพร้อมกับเมืองได้อย่างยั่งยืน
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
เปิด 5 จังหวัดที่มีสัดส่วนคนจนสูงที่สุดในประเทศไทย พื้นที่ไหนกำลังเผชิญความท้าทายทางเศรษฐกิจ?
3 อาจารย์จับมือปักหลัก เปิดโพยหวย 1 ธ.ค. 69 จัดเต็มเลขสองตัว–สามตัว พร้อมแนวทาง อ.เมษา
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
สยองทั้งครอบครัว! 6 ชีวิตเชื่อเทพเข้าสิง ทำพิธีไล่ผีสุดวิปริต จบลงด้วยลูกสาวเสียชีวิต
เลขชนสำนักพิมพ์ งวด 1 ธ.ค. 69 เทียบโพยเดลินิวส์ ไทยราษฎร์ บางกอกทูเดย์ ได้ชุดเด่น 6 คู่
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
ต้น Tule ต้นไม้ที่มีลำต้นใหญ่ที่สุดในโลก ยักษ์ใหญ่แห่งเม็กซิโกที่มีอายุเกือบ 2,000 ปี!
5 จังหวัดที่มีเงินฝากในธนาคารรวมสูงสุดในไทย! บางแห่งสูงถึง ล้านล้านบาท
18 มงกุฎ มาจากไหน? ทำไมคำนี้ถึงกลายเป็นคำเรียกพวกมิจฉาชีพ?
ทำไมกาแฟถึงทำให้บางคนหายง่วง? ดื่มแล้วตาสว่างทันที เพราะอะไร มาดูคำตอบกัน
"งูก้นขบ" (Red-tailed Pipe Snake): งูตัวเล็กผู้ซ่อนหัวและชูหางสีแดงเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจ
โคโรนาไวรัสไม่ได้ติดแค่มนุษย์! เปิด 6 ประเทศที่พบสุนัขติดเชื้อโควิด-19 มากที่สุด จากข้อมูลการศึกษาทั่วโลก
ต้น Tule ต้นไม้ที่มีลำต้นใหญ่ที่สุดในโลก ยักษ์ใหญ่แห่งเม็กซิโกที่มีอายุเกือบ 2,000 ปี!
เปิด 5 จังหวัดที่มีสัดส่วนคนจนสูงที่สุดในประเทศไทย พื้นที่ไหนกำลังเผชิญความท้าทายทางเศรษฐกิจ?
ประสาทวิทยาศาสตร์:เบื้องหลังการเยียวยาและการเปลี่ยนแปลงของสมอง

