งานวิจัยญี่ปุ่นพบไมโครพลาสติกในน้ำเมฆบนภูเขาสูง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บนสันเขาสูงของญี่ปุ่น ทีมวิจัยใช้เครื่องเก็บน้ำเมฆที่ปล่อยให้ละอองหมอกกระทบเส้นใยแล้วไหลลงภาชนะ ตัวอย่างที่ได้ดูใสเหมือนน้ำทั่วไป แต่เมื่อผ่านการกรองและตรวจด้วยสเปกโทรสโกปี กลับมีเศษพลาสติกขนาดเล็กปะปนอยู่

ผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร Environmental Chemistry Letters เก็บน้ำเมฆจากยอดภูเขาฟูจิ ที่สูง 3,776 เมตร พื้นที่ทาโรโบเชิงเขาฟูจิ และยอดภูเขาโอยามะ ระดับความสูงของจุดเก็บอยู่ระหว่าง 1,300–3,776 เมตร จึงครอบคลุมทั้งชั้นบรรยากาศใกล้พื้นดินและบรรยากาศอิสระเหนือขึ้นไป

นักวิจัยพบพอลิเมอร์ 9 กลุ่ม เช่น โพลีเอทิลีน โพลีโพรพิลีน PET โพลีคาร์บอเนต โพลียูรีเทน และอีพ็อกซีเรซิน อนุภาคส่วนใหญ่เป็นเศษแตกหัก ไม่ได้มาในสภาพเส้นใยยาว ขนาดที่ตรวจพบอยู่ราว 7.1–94.6 ไมโครเมตร

ปริมาณเฉลี่ยอยู่ที่ 6.7–13.9 ชิ้นต่อลิตรของน้ำเมฆ ตัวเลขนี้เป็นค่าจากตัวอย่างเฉพาะพื้นที่และช่วงเวลาที่เก็บ ไม่ใช่ค่าของเมฆทั่วญี่ปุ่น และผู้วิจัยระบุว่าอาจต่ำกว่าความเป็นจริง เพราะชุดเก็บตัวอย่างแบบเส้นใยอาจดักอนุภาคแขวนลอยบางส่วนไว้ก่อนถึงแผ่นกรอง

ประเด็นสำคัญอยู่ที่สภาพผิวของพลาสติกเหล่านี้ พลาสติกที่ลอยกลางอากาศนาน ๆ ถูกแสงอัลตราไวโอเลตและปฏิกิริยาออกซิเดชันทำให้ผิวมีหมู่คาร์บอนิลหรือไฮดรอกซิลเพิ่มขึ้น ผิวจึงชอบน้ำมากขึ้นกว่าพลาสติกใหม่ นักวิจัยจึงเสนอว่าอนุภาคบางส่วนอาจทำหน้าที่เป็นแกนให้หยดน้ำหรือผลึกน้ำแข็งเริ่มก่อตัวในเมฆได้

คำว่า “ฝนพลาสติก” จึงใช้สื่อภาพของการตกสะสมจากบรรยากาศได้ แต่การศึกษานี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าเม็ดฝนทุกหยดมีพลาสติก หรือชี้ระดับความเสี่ยงต่อผิวหนังและสุขภาพของคนโดยตรง สิ่งที่หลักฐานยืนยันคือมีไมโครพลาสติกอยู่ในน้ำเมฆบนภูเขาสูง และมีคุณสมบัติที่อาจเกี่ยวข้องกับกระบวนการก่อตัวของเมฆ

การวิเคราะห์เส้นทางลมย้อนหลังพบว่าน้ำเมฆแต่ละช่วงรับมวลอากาศจากหลายทิศทาง ทั้งแผ่นดินใหญ่ พื้นที่ชายฝั่ง และมหาสมุทร บางตัวอย่างบนยอดฟูจิมีที่มาของมวลอากาศใกล้ผิวทะเล นักวิจัยจึงมองว่าการเดินทางของไมโครพลาสติกในอากาศเชื่อมโยงทั้งแหล่งกำเนิดจากกิจกรรมมนุษย์และแหล่งทางทะเล

ข้อค้นพบนี้เพิ่มภาพของมลพิษพลาสติกจากพื้นดินและทะเลขึ้นสู่บรรยากาศ งานต่อไปต้องวัดซ้ำในพื้นที่และฤดูกาลที่ต่างกัน เพื่อประเมินว่าอนุภาคเหล่านี้มีบทบาทต่อเมฆ ปริมาณฝน และการตกสะสมลงสู่ระบบนิเวศมากเพียงใด