งานวิจัยลำไส้ช่วยพยุงออกซิเจนในสัตว์ทดลอง
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ภาพของเครื่องช่วยหายใจมักทำให้เรานึกถึงท่อที่ต่อเข้าปอด แต่มีงานวิจัยจากญี่ปุ่นชิ้นหนึ่งตั้งคำถามกลับด้านว่า หากปอดรับออกซิเจนได้ไม่พอ ยังมีทางอื่นให้ร่างกายรับออกซิเจนได้หรือไม่ คำตอบที่ทีมวิจัยพบฟังดูประหลาดมาก เพราะปลายทางของการทดลองอยู่ที่ลำไส้ใหญ่
งานนี้ได้รับรางวัล Ig Nobel สาขาสรีรวิทยา ปี 2024 ไม่ได้หมายความว่าเป็นเรื่องล้อเล่น รางวัลนี้ตั้งใจยกย่องงานที่ทำให้คนหัวเราะก่อน แล้วชวนให้คิดต่อ งานวิจัยฉบับหลักตีพิมพ์ในวารสาร Med ตั้งแต่ปี 2021 โดยเรียกแนวทางนี้ว่า enteral ventilation หรือ EVA
จุดตั้งต้นมาจากปลาบางชนิด
ปลาจิ้มฟันจระเข้หรือปลากลุ่ม loach บางชนิดมีพฤติกรรมกลืนอากาศและแลกเปลี่ยนก๊าซผ่านลำไส้ได้เมื่อออกซิเจนในน้ำต่ำ นักวิจัยจึงอยากรู้ว่า เยื่อบุลำไส้ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจะใช้เป็นทางผ่านของออกซิเจนได้หรือไม่ แม้จะไม่ใช่อวัยวะที่วิวัฒนาการมาเพื่อหายใจก็ตาม
ทีมทดลอง 2 วิธีในแบบจำลองภาวะหายใจล้มเหลวของหนูและหมู วิธีแรกคือส่งก๊าซออกซิเจนผ่านทางทวารหนัก ส่วนวิธีที่สองใช้ของเหลวกลุ่มเพอร์ฟลูออโรคาร์บอนที่อุ้มออกซิเจนได้มาก โดยใส่สารละลายที่อัดออกซิเจนแล้วเข้าไปในลำไส้ใหญ่
ผลที่ยืนยันได้คือ สัตว์ทดลองมีระดับออกซิเจนในเลือดสูงขึ้น การเคลื่อนไหวและการรอดชีวิตดีขึ้นภายใต้ภาวะขาดออกซิเจน ไม่ได้หมายความว่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมสามารถใช้ลำไส้แทนปอดได้ตามปกติ แต่มันชี้ว่าลำไส้อาจเป็นช่องทางเสริมชั่วคราวในสถานการณ์เฉพาะ
หมูเป็นบททดสอบสำคัญ
การศึกษาในหมูที่เผยแพร่ต่อมาในปี 2023 ใช้ perfluorodecalin ที่เติมออกซิเจน ส่งผ่านท่อเข้าทางทวารหนักในขนาด 20 มิลลิลิตรต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ขณะควบคุมให้สัตว์อยู่ในภาวะออกซิเจนต่ำ นักวิจัยติดตามค่าก๊าซในเลือดอย่างใกล้ชิดนาน 30 นาที
ค่าแรงดันออกซิเจนในเลือดแดงเฉลี่ยเพิ่มจาก 54.5 เป็น 61.1 มิลลิเมตรปรอท ขณะที่คาร์บอนไดออกไซด์ลดจาก 38.0 เหลือ 34.4 มิลลิเมตรปรอท ผลนี้สนับสนุนว่าออกซิเจนจากของเหลวผ่านเยื่อบุลำไส้เข้าสู่ระบบไหลเวียนได้จริงในแบบจำลองสัตว์
แต่ตัวเลขดังกล่าวเป็นผลจากสัตว์ทดลองภายใต้การควบคุม ไม่ใช่หลักฐานว่าการทำหัตถการนี้ปลอดภัยหรือได้ผลในคน และไม่ใช่วิธีปฐมพยาบาลสำหรับผู้ที่หายใจไม่ออก
ไกลจากการใช้จริงในห้อง ICU
ความน่าสนใจของ EVA อยู่ที่โอกาสเป็นเครื่องมือเสริม เมื่อการให้ออกซิเจนทางปอดทำได้ยาก เช่น ภาวะหายใจล้มเหลวรุนแรงหรือพื้นที่ที่ทรัพยากรทางการแพทย์จำกัด เพอร์ฟลูออโรคาร์บอนเองเคยถูกศึกษาในงานแพทย์มาก่อน จึงเป็นเหตุผลที่ทีมเลือกนำมาทดลองเป็นตัวพาออกซิเจน
อย่างไรก็ดี งานที่มีอยู่ยังอยู่ในระยะก่อนคลินิก ต้องมีการศึกษามนุษย์เพื่อดูขนาดยา ความปลอดภัยต่อเยื่อบุลำไส้ การติดเชื้อ ผลต่อการไหลเวียน และประโยชน์เมื่อเทียบกับการรักษามาตรฐานก่อนจะนำไปใช้จริงได้
เรื่องนี้จึงไม่ใช่การค้นพบว่า “คนหายใจทางก้นได้” แบบที่พาดหัวชวนตกใจ หากเป็นการพิสูจน์เชิงชีววิทยาว่า ร่างกายสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอาจรับออกซิเจนผ่านลำไส้ได้ในภาวะจำลอง และอาจต่อยอดเป็นทางเลือกช่วยพยุงผู้ป่วยในอนาคต
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
@เอื้อยหล่า เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เลขวิ่งบน 7 ล่าง 5 พร้อมชุดเลขสองตัว-สามตัว
เสือตกถัง เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เผยเลขเด่นกากบาท จับตาแนวทางลุ้นโชคงวดนี้
ทำไมเรื่องน่าอายในอดีตถึงผุดขึ้นมาตอนก่อนนอน
นอสตราดามุสทำนายปี 2027 ? เปิด 5 ปริศนาคำทำนาย ไฟป่า วิกฤตการเงิน และสมบัติต้องคำสาป
แยกอาการภูมิแพ้ ไข้หวัดใหญ่ และสัญญาณปอดอักเสบเบื้องต้น
“เช็กเกลียว” คืออะไร? เปิดความหมายศัพท์ฮิต หลังดราม่า “น้ำ-ซองดูฮี”
7 จังหวัดในไทยที่มีพื้นที่ป่าไม้มากที่สุด เปิดอาณาจักรสีเขียวผืนใหญ่ที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์
เช็กปีชง 2570 และวิธีแก้เคล็ดแบบประหยัด
7 อาหารอีสานที่ชาวต่างชาติลองแล้วติดใจ จนกลายเป็นเมนูดังระดับโลก
ไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69





